*


tháng 6 năm 1919, nghe tin những đoàn đại biểu mười mấy nước Đồng minh chiến thắng họp sinh sống Vécxây cách thành phố hà nội Pari 14 km, Nguyễn vớ Thành bàn với công ty yêu nước Phan Châu Trinh và mức sử dụng sư, tiến sĩ Phan Văn trường viết phiên bản ''Yêu sách của nhân dân An Nam'' gửi hội nghị Vécxây.

Bạn đang xem: 117 chuyện kể về tấm gương đạo đức hồ chí minh

nhà yêu nước họ Phan trịnh trọng nói:

- Bảy điều yêu thương sách nhưng mà anh Thành nêu ra, theo tôi thiệt là xác đáng cùng đúng như đàn mình thường hiệp thương với nhau. Chú ngôi trường xem gồm nên thêm điều gì không?

- Tôi thấy vậy là tốt... Demo xem còn sự việc gì về quyền của nhân dân ta yêu cầu đòi...- Văn trường nói và gõ dịu vào trán bản thân theo thói quen của ông khi đề xuất suy tính một điều gì.

- Thưa hai bác - vớ Thành báo cáo - hôm trước cháu phác họa ra 7 điều yêu sách đưa hai chưng xem, nhưng đêm hôm qua cháu bắt đầu nảy thêm 1 ý. Cháu thấy rằng ngơi nghỉ Đông Dương, bầy quan lại chỉ nhờ vào các sắc đẹp lệnh của thương hiệu toàn quyền để thống trị dân ta mà không thể có luật. Cháu mong mỏi đưa thêm một điều yêu sách nữa:“Thay thế chế độ sắc lệnh bằng cơ chế luật pháp”.

- Đúng! Đúng. Luật pháp sư bọn họ Phan sôi sục hưởng ứng. Mong muốn cho dân ta có thoải mái thì phải đòi họ cai trị theo lao lý pháp!

Tôi cũng tán đồng! Phan Châu Trinh nói như kết luận buổi chạm chán mặt. Hiện thời ta làm vậy nào để đưa bảnYêu sáchtới hội nghị Vécxây đây?

tất Thành:

- Thưa bác, con cháu nghĩ rằng nên nhờ bác Phan Văn trường viết ngay ra bằng tiếng Pháp thì mới có thể kịp.

hai ngày sau, Nguyễn vớ Thành đang ngồi bên luật sư Phan Văn Trường, trước bạn dạng ''Yêu sách của dân chúng An Nam'' vừa thảo kết thúc bằng giờ Pháp.

- chúng ta sẽ đứng tên dưới bạn dạng yêu sách này thế nào đây? Bác đứng tên nhé. Nguyễn vớ Thành nêu ý kiến.

- Không! Phan Văn ngôi trường đáp - bảnYêu sáchnày tuy nhiên tôi chấp cây viết viết ra bằng tiếng Pháp. Tuy vậy tôi cần viết chỉ do anh chưa thông thạo Pháp văn mà thôi, chứ sáng kiến lớn tưởng này là của anh, và phần lớn ý loài kiến nêu ra vào bảnYêu sáchcũng là của anh.

- Thưa bác, ý tưởng của con cháu cũng chỉ là phản ánh nguyện vọng chung của những người yêu nước chứ gồm phải của riêng con cháu đâu. Bác là 1 nhân vật bao gồm danh tiếng, bà con Việt kiều trên khu đất Pháp phần lớn biết bác là 1 luật sư yêu nước dám bênh vực công lý, che chở cho bà con. Bác thay mặt đứng tên cho bạn dạng yêu sách này thì giá bán trị của chính nó càng cao, ảnh hưởng của nó càng rộng.

- Không! thiết yếu được! Tôi tuy có chút danh vọng rộng anh ngày nay, nhưng dòng tâm, cái chí của anh còn lớn hơn tôi nhiều. Vả lại về nguyên tắc, bạn trí thức ko được phép đem công bạn khác làm cho công của mình: “Cái gì của Xêda thì đề nghị trả lại mang đến Xêda''.

Đó mới là lẽ phải. Chẳng mọi tôi không thể đứng tên, mà bác Hy Mã Phan Châu Trinh cũng không nên đứng tên.

Cuộc trao đổi giữa hai đơn vị yêu nước tiếp cận kết luận: dùng một cái tên gì vượt trội cho nguyện vọng bình thường của nhân dân, cơ mà phải là tên gọi một cá thể thì tính chất pháp nhân của văn phiên bản mới có mức giá trị. Cuối cùng anh Nguyễn đưa ra quyết định tự bản thân đứng mũi chịu sào với cái brand name chung cho tấm lòng của gần như người. Anh ký:

Thay mặt nhómnhững tình nhân nước AnNam

NGUYỄN ÁI QUỐC

Ngay giờ chiều hôm ấy, sau thời điểm bảnYêu sáchđược gửi đi, anh Nguyễn rời khỏi nhà số 6 con đường Vila đê Gôbơlanh, nơianh vẫn sinh sống với luật sư Phan Văn Trường. Anh sống bí mật, ngừa sự săn đón ráo riết của lũ mật thám cỗ Thuộc địa Pháp.

Vào buổi sáng sớm có fan đến bấm chuông tòa nhà số 6 phố Đôbinhi. Đây là nhà đất của Giuyn Cămbông, đại sứ cũ của Pháp làm việc Đức, hiện nay là thành viên của đoàn đại biểu Pháp đi tham dự buổi tiệc nghị Vécxây. Giơnơvievơ Tabui, cô con cháu gái con trẻ của Cămbông ra mở cửa. Về sau cô là 1 trong những nhà báo nổi tiếng, nhưng bây giờ cô là thư ký kết của cậu cô. Tín đồ bấm chuông là một trong những thanh niên châu Á, mảnh khảnh, tất cả khuôn mặt toá mở, dễ mến, hai con mắt to, sáng sủa long lanh. Anh lịch lãm chào cô cùng nói bởi thứ giờ Pháp ko sõi:

- Tôi muốn trao mang đến ngài đại sứ Cămbông một văn kiện.

Giơnơvievơ mời khách cho sớm vào nhà rồi ra hiệu mang lại khách ngồi xuống cạnh loại bàn dài va trổ theo phong cách đế chế. Mẫu bàn này bây chừ vẫn kê trong phòng khách gia đình Tabui. Cô nàng hỏi người bạn teen là ai?

- Thưa cô, tôi là Nguyễn Ái Quốc, tôi muốn chạm chán ngài Cămbông.

con trai thanh niên mang ra một cuốn giấy buộc bằng dây mảnh. Anh lộ diện và trao cho cô gái.

- Tôi cho đây nhằm trao mang đến ngài đại sứ “bản è tình” của nhân dân Đông Dương.

có thể thấy tức thì là rất nhiều tờ giấy vào cuộn giấy viết bởi một vật dụng chữ cực kỳ đẹp. Tờ đầu tiên là bức thư gửi đến chủ nhà:

''Thưa ngài đại sứ Cămbông, đại năng lượng điện toàn quyền của pháp tại hội nghị Vécxây. Tôi là người đại diện thay mặt cho quần chúng Đông Dương. Công ty chúng tôi là một dân tộc chậm phân phát triển, công ty chúng tôi đã theo thông tin được biết thế nào là nền lộng lẫy của nước Ngài …''.

Tài liệu mà người bạn trẻ châu Á sở hữu đến mang tên là “Bản Yêu cách của quần chúng An Nam''.BảnYêu sáchviết:

“Trong khi chờ cho nguyên tắc dân tộc sẽ từ lĩnh vực lý tưởng đưa vào nghành nghề dịch vụ hiện thực vì chưng chỗ quyền tự quyết thiêng liêng của những dân tộc được ưng thuận thật sự, dân chúng nước An phái nam trước kia, ni là xứ Đông - Pháp, xin trình với các quý cơ quan chỉ đạo của chính phủ trong Đồng minh nói chung và với cơ quan chỉ đạo của chính phủ Pháp đáng tôn trọng nói riêng, số đông yêu sách khiêm tốn sau đây:

1. Tổng đặc xá cho tất cả những người bản xứ bị án tù chính trị;

2. Cách tân nền pháp luật ở Đông Dương bằng phương pháp cho người bạn dạng xứ cũng được quyền hưởng nhữngđảm bảo về khía cạnh pháp luậtnhư tín đồ Âu châu;xóa vứt hoàn toàncác toà án quan trọng đặc biệt dùng làm khí cụ để khủng bố và áp bức thành phần trung thực độc nhất vô nhị trong quần chúng An Nam;

3. Từ bỏ dobáo chí vàtự dongôn luận;

4. Tự dolậphộihội họp;

5 trường đoản cú docư trú sống nước ngoàivà tự do thoải mái xuất dương;

6. Trường đoản cú dohọctập,thành lập các trường nghệ thuật và chuyên nghiệp ở toàn bộ các tỉnh mang lại người phiên bản xứ;

7 chũm thếchế độra các sắclệnh bằng cơ chế ra các đạo luật;

8. Đoàn đại biểu sở tại của nguời phiên bản xứ, vày người bản xứ thai ra, trên Nghị viện Pháp sẽ giúp cho Nghị viện biết được những ước muốn của người phiên bản xứ.

vài ba ngày sau, những đoàn đại biểu khác tham gia họp báo hội nghị và các nghị sĩ Pháp cũng thừa nhận được phiên bản yêu sách giống như như vậy. Kèm theo bản yêu sách có bức thư ngắn:

“Thưa ngài! Nhân dịp thắng lợi của Đồng minh, cửa hàng chúng tôi xin mạn phép gửi nhằm Ngài hẳn nhiên đây bạn dạng ghi đông đảo yêu sách của quần chúng An Nam. Tin cẩn ở sự độ lượng cao tay của Ngài, cửa hàng chúng tôi mong Ngài ủng hộ bản yêu sách này trước những người có thẩm quyền.

đại diện thay mặt nhóm những người An nam yêu nước: Nguyễn Ái Quốc”.

fan ta những lần bắt gặp người thanh niên nước ta kiên trì này cùng với tập sách vở và giấy tờ cặp bên dưới nách tại các hành lang ồn ào, mù mịt sương thuốc của các ban biên tập báo ở Pari, trong những gian phòng chật chội do những công đoàn cùng đảng xóm hội thuê nhằm tổ chức các cuộc họp với mít tinh.

Lui Ácnu, trưởng ban Đông Dương của Sở Mật thám Pháp, trong tương lai là Chánh mật thám Pháp ở Đông Dương, lún vai lúc nghe báo cáo về hành vi của một fan nào đó tên là Nguyễn Ái Quốc và về nội dung một ''tài 1iệu kháng Pháp'' đang được người kia phân phát mọi nơi. Do nghề nghiệp và công việc đòi hỏi, Ácnu hầu hết biết rất rõ mọi bạn An nam giới khả nghi sống ở Pari, được report tỉ mỉ về bước tiến của “những kẻ thủ mưu gây bất an” từ Đông Dương sang. Trong những người sẽ là Phan Châu Trinh, mở một hiệu hình ảnh và thực tế đã hoàn thành hoạt động bao gồm trị. Vả lại, hành động “khiêu khích'' bởi thế vốn không hẳn là Phan Châu Trinh, vì chưng ông dịp nào cũng có thể có thái độ kính nể nước Pháp. Một người khác là vẻ ngoài sư Phan Văn Trường, cũng sống ngơi nghỉ Pari, được xem như là nhà mácxít, nhưng lại chỉ là người dịch sách báo chính trị ra giờ đồng hồ Việt và không lúc nào tham gia có tác dụng những việc như vậy. Chỉ với một tín đồ duy nhất trong các những nhân đồ gia dụng quen biết cũ của Sở Mật thám dám cả gan thao tác làm việc này là Phan Bội Châu. Cơ mà Ácnu biết chắc chắn là Phan Bội Châu đang ở một nơi nào đó tại miền nam Trung Quốc, hơn nữa, vừa mới qua ông ta gồm cho đăng một bài báo, lờilẽ siêu ôn hoà có lợi cho nhà trương hợp tác Pháp - Việt.

vào tầm đó, cả Ácnu - kẻ bao gồm con mắt cú vọ, nhòm ngó mọi nơi, thậm chí còn cả những người bạn thân cận của người yêu nước trẻ con tuổi đã cả gan cất công bố nói bảo đảm an toàn nhân dân bị áp bức của bản thân ngay giữa trái tim của đàn đế quốc Pháp cũng không biết được cùng cũng cấp thiết ngờ rằng, Nguyễn Ái Quốc - người sáng tác bảnYêu sách,anh Văn cha - tín đồ phụ nhà bếp trên tàu biển, cậu bé bỏng ham phát âm biết Nguyễn vớ Thành - người nam nhi quan Phó bảng tuyệt nhất ở buôn bản Sen, cũng chỉ là 1 người cơ mà thôi./.

2. “Con đường truyền tôi mang đến chủ nghĩa Lênin”

tức thì sau Chiến tranh nhân loại lần trang bị nhất, tôi làm cho thuê nghỉ ngơi Pari, lúc thì làm cho một shop phóng đại ảnh, khi thì “vẽ đồ vật thời cổ xưa mỹ nghệ Trung Hoa” (do một xưởng của tín đồ Pháp làm cho ra). Hồi đó, tôi thường rải truyền đối chọi tố cáo tội ác lũ thực dân Pháp làm việc Việt Nam.

dịp bấy giờ, tôi ủng hộ biện pháp mạng mon Mười chỉ với theo cảm tình tự nhiên. Tôi chưa chắc chắn hết tầm đặc trưng lịch sử của nó. Tôi mến thương Lênin vì chưng Lênin là một người yêu nước béo bệu đã giải phóng đồng bào mình; trước kia tôi chưa hề gọi một quyển sách như thế nào của Lênin viết.

Tôi tham gia Đảng xã hội Pháp chẳng qua là vì những “ông bà” ấy (hồi kia tôi call các bạn bè của tôi như thế) - đã tỏ đống ý với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức. Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, công ty nghĩa xã hội và công ty nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưa hiểu.

Hồi ấy, trong những chi bộ của Đảng xóm hội, fan ta bàn cãi sôi nổi về vấn đề có phải ở lại trong thế giới thứ hai, giỏi là nên tổ chức triển khai một nước ngoài thứ hai rưỡi, hoặc tham gia thế giới thứ bố của Lê nin? Tôi dự cực kỳ đều những cuộc họp một tuần hai hoặc tía lần. Tôi để ý nghe những người dân phát biểu ý kiến. Cơ hội đầu, tôi không hiểu biết nhiều được hết. Lý do người ta bàn cãi hăng như vậy? Với thế giới thứ hai, hoặc vật dụng hai rưỡi, giỏi là vật dụng ba, thì người ta cũng phần lớn làm được cách mạng cả, sao lại phải bao biện nhau? với còn Quốc tế đầu tiên nữa, bạn ta đã làm gì với nó rồi?

Điều nhưng tôi ao ước biết hơn hết - với cũng đó là điều mà tín đồ ta không bàn luận trong cuộc họp 1à: vậy thì cái quốc tế nào bênh vực nhân dân những nước trực thuộc địa?

vào một cuộc họp, tôi đã nêu thắc mắc ấy lên, thắc mắc quan trọng nhất so với tôi. Bao gồm mấy bạn bè đã trả lời: Đó là nước ngoài thứ ba, chứ không phải Quốc tế sản phẩm công nghệ hai. Với một bè bạn đã đưa mang lại tôi đọcLuận cương cứng của Lênin về các vấn đề dân tộc bản địa thuộc địađăng trên báoNhân đạo.

trong Luận cương cứng ấy, bao gồm chữ thiết yếu trị khó khăn hiểu. Tuy vậy cứ phát âm đi gọi lại những lần, cuối cùng tôi cũng gọi được phần chính. Luận cưng cửng của Lênin khiến cho tôi hết sức cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin cậy biết bao. Tôi vui mắt đến vạc khóc lên. Ngồi 1 mình trong phòng mà tôi nói lớn lên như đang nói trước quần bọn chúng đông đảo: “Hỏi đồng bào bị đoạ đầy nhức khổ. Đây là cái quan trọng cho chúng ta, đấy là con đường giải phóng chúng ta!”.

Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế.

Trước kia, trong số cuộc họp đưa ra bộ tôi chỉ ngồi nghe người ta nói; tôi cảm thấy người nào cũng có lý cả, tôi không rõ ràng được ai đúng ai sai. Nhưng từ đó tôi cũng xông vào rất nhiều cuộc tranh luận. Tôi tham gia luận bàn sôi nổi. Mang dù chưa chắc chắn đủ giờ đồng hồ Pháp để nói không còn ý nghĩ của mình, tôi vẫn đập táo bạo những lời lẽ hạn chế lại Lênin, chống lại thế giới thứ ba. Chế độ duy nhất của mình là: Nếu bạn bè không lên án công ty nghĩa thực dân, nếu đồng minh không bênh vực các dân tộc ở trong địa thì đồng minh làm cái cách mạng gì?

không chỉ có tham gia các cuộc họp của bỏ ra bộ nhưng thôi, tôi còn tới những chi bộ khác để bênh vực lập trường của tôi''. Ở đây, tôi nên nhắc thêm rằng các bạn bè Mácxen Casanh, Vayăng Cutuyariê, Môngmútxô với nhiều bằng hữu khác đã giúp đỡ tôi đọc biết thêm. ở đầu cuối ở Đại hội tp Tua, tôi thuộc các bè bạn ấy biểu quyết đống ý tham gia nước ngoài thứ ba.

thời điểm đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước chứ chưa hẳn chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, ưng ý theo nước ngoài thứ ba. Mỗi bước một, vào cuộc chiến đấu vừa phân tích lý luận Mác - Lênin, vừa làm công tác thực tế, từ từ tôi gọi được rằng chỉ có chủ nghĩa buôn bản hội, công ty nghĩa cộng sản new giải phóng được những dân tộc bị áp bức và những người dân lao rượu cồn trên thế giới khỏi ách nô lệ.

Ở vn và ở trung quốc cũng vậy, có câu chuyện đời xưa về loại '”cẩm nang” đầy phép kỳ lạ thần tình. Khi bạn ta gặp mặt những khó khăn lớn, bạn ta mở cẩm nang ra, thì thấy ngay biện pháp giải quyết. Nhà nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không đa số là loại ''cẩm nang'' thần kỳ, không đều là loại kim chỉ nam, mà còn là một mặt trời soi sáng nhỏ đường chúng ta đi tới chiến thắng cuối cùng, đi tới công ty nghĩa xóm hội và công ty nghĩa cùng sản./.

3. Bác bỏ Hồ với cố gắng Phan Châu Trinh

Có cha bức thư cùng với thủ bút của tất Thành mà vắt Phan còn giữ được đem đến nước năm 1925 và gia đình đã nhờ cất hộ ra Việt Bắc khuyến mãi ngay Trung ương trong loạn lạc chống thực dân Pháp, nay lưu tại bảo tàng Hồ Chí Minh… có lẽ do yêu ước bảo mật các thư rất nhiều không được ghi tháng ngày nhưng rất có thể phán đoán bức thư tiếp sau đây đã được viết vào dịp trên. Nguyên văn như sau:

“Hy Mã nghi bá đại nhơn,

Cách trên đây không tiếp được tôn tín, ko hay bác bỏ hành chỉ cầm nào và sự thể bên ta cố kỉnh nào? và cháu mong biết như cháu gồm thể gặp gỡ Bác trước lúc chưng đi tuyệt không, vị cháu rất yêu cầu một ít lời tôn hội, xin Bác vấn đáp liền mang lại cháu do chừng trong tuần lễ cháu sẽ xuống tàu “đi không biết đâu”. Kính chúc Bác, M.Trường và em Dật và các đồng bào lặng hảo”.

C.Đ: vớ Thành

10. Orc-hard Place

Southampton England

Theo lời thư trên đây thì: vớ Thành biết rõ tình trạng cụ Phan đang bị Bộ nằm trong địa ép buộc phải đi khỏi Pari đề xuất yêu ước Cụ vấn đáp ngay nhằm đến chạm mặt chỉ trong vòng một tuần lễ... Vị đó hoàn toàn có thể đoán là tuy vậy ghi add ở Anh mà lại lúc đó Tất Thành không phải ở Anh mà thực chất đang ở ko xa Pari, rất có thể ở nhà công ty tàu trên Anh Ađơretxơ (Saint - Adresse), ngoại thành Lơ Havơrơ chỉ bí quyết Pari hơn một trăm cây số. Lời thăm hỏi tặng quà rất thân thiết về mọi fan ở xung quanh Phan Châu Trinh thời điểm đó, tất cả luật sư Phan Văn ngôi trường nói lên bọn họ đã chạm chán gỡ nhau rồi.

Sau thư trên có thể đã tất cả cuộc gặp mặt gỡ giữa nạm Phan cùng Tất Thành tại Pari trước chuyến du ngoạn xa bằng tàu biển.

Theo tuyên đoán của shop chúng tôi thì thời đó nơi nghỉ chân của chưng Hồ sau các chuyến đi là cảng Lơ Havơrơ. Vì chưng mấy nguyên nhân: sẽ là nơi dừng lâu độc nhất của tàu Latútsơ Tơrêvin tất cả nhẽ của chủ tàu và nhiều đồng đội quen biết trên tàu hoàn toàn có thể làm chỗ tá túc, nơi đó cực kỳ gần Pari, khu vực ở của nạm Phan và những người dân bạn khác, chỉ 1- 2 tiếng đồng hồ là đến chạm chán được; nơi đó chỉ cách nước anh một eo hải dương Manche, rất đơn giản lánh sang khu đất Anh thuộc chính quyền Hoàng gia vốn bây giờ không mấy thân mật với Pháp (Như thể hiện trong những năm 1915, chính phủ Anh không thỏa mãn nhu cầu yêu mong của Pháp soát xét địa điểm ở của vớ Thành để tìm những thư phúc đáp của Phan Châu Trinh hoặc cả trong tương lai khi chính phủ nước nhà Hoàng gia ký lệnh thả Nguyễn Ái Quốc trên Hồng Kông năm 1931...)

Cần mày mò châu Mỹ và đất nước mỹ đang thời kỳ trở nên tân tiến mạnh mẽ, vớ Thành sẽ lên thao tác ở một cái tàu đi phái mạnh Mỹ cùng Bắc Mỹ. Anh đã dừng lại Niu Yoóc, lên bờ để làm thêm kiếm sống, viết thư về nước nhờ vào tìm tin, showroom của cha và đã chạm mặt đại diện trào lưu yêu nước Triều Tiên tại Mỹ cùng học tập tay nghề đấu tranh của họ…

nhưng mà Tất Thành không ở Mỹ lâu, vào quý I năm 1913 fan đã về bên Lơ Havơrơ, cùng trao đổi với vậy Phan và đưa sang sinh hoạt Anh, tất Thành sẽ gửi bức thư sau cho núm Phan:

“Hy Mã nghi bá đại nhơn,

Cháu kính chúc Bác, em Dật với ông Trạng, mấy bạn bè ta sinh hoạt Pari đều dũng mạnh giỏi. Nay cháu đã tìm địa điểm để học tiếng. Mấy tư tháng rưỡi ni thì chỉ làm cho với Tây, nói giờ đồng hồ Tây luôn luôn. Tuy sinh sống Anh tuy vậy chẳng khác gì ngơi nghỉ Pháp và ngày mon chỉ lo làm cho khỏi đói chứ chẳng học được bao nhiêu. Cháu ước ao rằng 4, 5 tháng nữa khi chạm mặt Bác thì con cháu sẽ nói và hiểu được tiếng Anh những nhiều.

Bên ta gồm gì mới không? với nếu bác dịch dứt mấy hồi rồi xin chưng gởi cho cháu. Chuyến này chưng sẽ đi nghỉ ngơi hè ngơi nghỉ đâu?

nay kính

Cuồng Điệt tất Thành.

Crayton Court Hotel

West Ealingw London

Câu cuối thư hỏi về vấn đề đi ngủ hè theo tập tiệm ở phương Tây và không nói gì mang đến không khí chiến tranh, có thể chấp nhận được ta đoán thời hạn viết thư khoảng tầm giữa năm 1913.

Câu“Xin giữ hộ mấy hồi sau”của một bản dịch chắc là của tậpGiai nhơn kỳ ngộmà vớ Thành sẽ đọc “mấy hồi trước” vào một chuyến mang lại thăm cố gắng Phan trước đó.

Ở Anh mà thao tác làm việc với tín đồ Pháp cùng nói tiếng Pháp, có thể là với việc gởi gắm của bằng hữu Pháp, vớ Thành đang vào thao tác làm việc trong êkíp hầu hết là fan Pháp của vua bếp Excốpphie.

cùng với lời ước hẹn“4,5 tháng nữa khi chạm mặt Bác con cháu sẽ…”có thể thấy rõ rộng trong thực trạng bác Phan khó dịch chuyển vì bị kiểm soát, từ Anh, vớ Thành đã có không ít cuộc đến gặp gỡ Bác Phan tại Pari…

ngoại trừ hai bức thư trên, thay Phan còn duy trì được một chiếc “các” của Cuồng Điệt tất Thành gửi từ một địa phương thương hiệu 1à“Xuphơrarát''mà tập sáchHồ Chí Minh, biên niên tè sửxác định là ngơi nghỉ Anh. Nội dung là 1 trong bài thơ tám câu bảy chữ nói lên cảm giác của bạn dạng thân cùng với tác phẩm:“Giai nhân kỳ ngộ”,cụ Phan sẽ phóng tác…

Lời cuối thật thắm thiết''Hy Mã nghi bá đại nhơn thấu Cuồng Điệt”.

gồm một bức thư thứ tư của vớ Thành bởi vì bà Thu Trang tìm kiếm được bản dịch giờ đồng hồ Pháp ở thư khố Ôđinô của bộ Ngoại giao Pháp đang dịch lại như sau:

“Kính gửi Nghi bá đại nhơn

Tiếng súng đang rền vang với thây fan đã đậy trên đất. Năm cường quốc đang vào vòng chiến cùng chín nước sẽ đánh nhau. Cháu tự dưng nhớ mang đến thư từ thời điểm cách đây mấy tháng đang viết về cơn dông bão này. Định mệnh đã dành cho họ nhiều bất ngờ và bắt buộc nói trước ai đã thắng…

Các nước trung lập vẫn đang còn lưỡng lự và các nước tham chiến không rõ được ý họ. Tình hình như vậy ai nhúng mũi vào thì chỉ hoàn toàn có thể đứng về phía này hoặc phía kia. Dường như người Nhật bao gồm ý nhúng tay vào. Cháu nghĩ trong vòng 3, 4 tháng nữa số trời châu Á sẽ biến hóa và thay đổi nhiều. Mặc kệ rất nhiều kẻ đang chiến tranh và bạo động, phần bọn họ hãy cứ bình tâm.

Xin gởi lời thăm Nghi bá cùng em Dật. Xin vấn đáp cháu về add sau đây:

Nguyễn vớ Thành

Số bên 8

Stenphen Totterham Rd.

London

ko kể ra, báo cáo kết thúc vụ án của Dự thẩm toà án binh Caron viết rõ là “Soát nhà Phan Châu Trinh đã mang được tương đối nhiều thứ cực kỳ khả nghi trong những số đó có những thư của tất Thành nghỉ ngơi số 8 mặt đường Stenphen Road -Totterham nghỉ ngơi London sẽ gửi công hàm cho cơ quan chính phủ Anh dựa vào soát công ty Tất Thành tuy thế không được phía Anh đáp ứng”.

trong biên phiên bản thẩm vấn Cao Đắc Minh cùng với tư giải pháp nhân chứng, Caron có đưa ra một thư với Đắc Minh đã khẳng định đó là thư vớ Thành trả lời cho núm Phan.

trong bức thư bà Thu Trang tìm kiếm được ở thư khố Ôđinô, vớ Thành cũng nhắc tới thư viết về “cơn dông bão”chắc cũng ở trong những thư đã biết thành lấy lúc soát nhà thay Phan.

các tài liệu trên cho thấy mối quan hệ tình dục thân tình giữa chưng Hồ và nỗ lực Phan ngay từ trong nước với sự đính bó giữa hai vị trong những năm đầu tín đồ tham gia hoạt động cách mạng.

4. Niềm mong muốn cuối đời của Phan Châu Trinh

Phan Châu Trinh là đơn vị yêu nước phệ của nước ta đầu rứa kỷ XX. Về tuổi tác, Phan Châu Trinh là bậc cha chú của Nguyễn Ái Quốc. Tuy vậy giữa hai người có sự khác nhau về phương thức cứu nước, nhưng so với Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc luôn một lòng tôn kính. Trong thời hạn cả hai fan cùng sống làm việc châu Âu, nhưng có những lúc không gần nhau: Nguyễn Ái Quốc sống Anh, Phan Châu Trinh sống Pháp; Nguyễn Ái Quốc vẫn có một trong những lần viết thư gửi gắng Phan trong thời hạn xảy ra Chiến tranh trái đất thứ nhất.

Sau Chiến tranh trái đất thứ nhất, Nguyễn Ái Quốc về vận động ở Pari và được chũm Phan Châu Trinh giúp đỡ rất nhiều. Ở Pari cơ hội đó còn có luật sư Phan Văn Trường. Hồi tháng 11-1919, mật thám Pháp có nhận xét về cha người như sau:

“Đa số những người thông ngôn đã nhận xét về Phan Châu Trinh là 1 trong nhà phương pháp mạng khôn khéo, Phan Văn trường là tín đồ đã dịch bốn tưởng của ông, còn Quốc là 1 trong nhà Nho tập sự của hai tín đồ trên, không nhiều người biết”.

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất đời sống sinh hoạt Pháp rất khó khăn, vất vả. Phan Châu Trinh lúc ấy đã thạo nghề thợ chữa trị ảnh. Mỗi tháng cụ kiếm được độ l.000 quan, đề xuất đã giúp đỡ Nguyễn Ái Quốc.

Nguyễn Ái Quốc được Khánh ký và nuốm Phan Châu Trinh trợ giúp nhằm sinh sống. Nhiều mật báo đang gửi về cho cỗ Thuộc địa Pháp cho biết:

“Quốc nghỉ ngơi nhờ nhà đất của Phan Văn Trường. Sống thì bởi vì Khánh ký và Phan Châu Trinh cấp cho dưỡng, mỗi tháng không thực sự 500 Francs''.

Ở Pari, Nguyễn Ái Quốc bao gồm tham gia vào việc chuyên chữa ảnh tại xưởng chữa hình ảnh của Phan Châu Trinh để có thêm chi phí tiêu dùng.

không tính việc giúp đỡ nói trên, trong thời hạn đầu, núm Phan Châu Trinh còn hỗ trợ đỡ Nguyễn Ái Quốc làm quen với những người bạn Pháp.

tài liệu thư khố mang đến biết, những người dân bạn Pháp có cảm tình với Phan Châu Trinh thì cũng trở thành chúng ta của Nguyễn Ái Quốc. Chũm Phan Châu Trinh đã reviews những tín đồ Pháp mà rứa biết chắc chắn rằng có tình cảm với việt nam để những người dân này rất có thể giúp đỡ Nguyễn Ái Quốc như Giulét Ru, Marin Matel, công ty báo Bácbuýt.

Bácbuýt là người đã vận tải với Hội Nhân quyền để cứu vớt Phan Châu Trinh bay án xử tử sau vụ phòng thuế 1908.

Ru là nhà nước ta học, vào năm 1914, khi chũm Phan Châu Trinh bị bắt, đã đi lại ráo riết, search cách chứng minh cụ Phan Châu Trinh vô tội.

Matel từng kháng đối chính sách hà lạm, tàn ác của thực dân Pháp sống Đông Dương.

Nhờ rứa Phan Châu Trinh giới thiệu, Nguyễn Ái Quốc đang trở thành bạn của những người nói trên.

với ở cuối thư, núm Phan Châu Trinh phấn kích viết rằng Nguyễn Ái Quốc “như cây dương lộc, nghị lực gồm thừa, dày công học hành, định hướng tinh thông''. Ráng Phan Châu Trinh tin rằng không bao thọ nữa loại chủ nghĩa anh tôn cúng (ý chỉ công ty nghĩa Mác - Lênin) đang thâm căn rứa đế (sâu rễ bền gốc) trong đám dân tình chí sĩ nước ta''.

Năm 1925, nuốm Phan Châu Trinh về nước với sớm qua đời vào khoảng thời gian 1926. Trong thời gian đó, những review và niềm tin so với Nguyễn Ái Quốc của Phan Châu Trinh vẫn nguyên vẹn. Vắt Phan bày tỏ với các bạn bè của mình như Lê Văn Huân, Huỳnh Thúc Kháng, trước khi cụ từ trần rằng ''Sự nghiệp hòa bình nước nhà trông cậy vào Nguyễn Ái Quốc''. Lời nói ấy cũng rất được nhắc lại với lớp bạn cách mạng trẻ em như nai lưng Huy Liệu, Tôn quang Phiệt… khi tìm đến hỏi cụ về vận mệnh của đất nước.

Trong hầu như trường hợp, thể hiện thái độ tôn kính của Nguyễn Ái Quốc đối với cụ Phan Châu Trinh là điều dễ hiểu. Vào tác phẩmNhững mẩu truyện về đời buổi giao lưu của HồChủ tịch,Trần Dân Tiên cho thấy tình cảm của Nguyễn vớ Thành so với cụ Phan Châu Trinh, khi anh vui mừng viết thư cho bạn bè: “Tôi đã gặp gỡ nhà ái quốc Phan Châu Trinh”. Sau này, khi đang trở thành Chủ tịch nước, lưu giữ lại gắng Phan, quản trị Hồ Chí Minh, viết: cụ Phan Châu Trinh mở trường học kín đáo truyền bá chủ nghĩa yêu thương nước cùng công kích bọn cầm quyền Pháp. Vị vậy, chũm bị kết án tử hình nhưng lại được Hội Nhân quyền Pari cứu.

tình yêu của Nguyễn Ái Quốc đối với cụ Phan Châu Trinh rất sâu sắc khi cố qua đời (năm 1926). Nguyễn Ái Quốc trân trọng đúng mức ý thức yêu nước của cố Phan Châu Trinh, đánh giá cao tác động của cụ đối với phong trào bí quyết mạng của đất nước. Nguyễn Ái Quốc viết: “Nhà chí sĩ Phan Châu Trinh, một người thuộc phái tổ quốc khác, vừa rồi đời. 30.000 tín đồ An nam giới ở mọi xứ nam giới Kỳ đã có tác dụng lễ mai táng theo quốc lễ và khắp nước đã tổ chức triển khai lễ truy nã điệu nhà chí sĩ. Chỉ trong khoảng vài tía ngày, một cuộc lạc quyên sẽ thu được 100.000 đồng. Toàn bộ học sinh, sinh viên phần lớn để tang cụ.

Trước trào lưu yêu nước của toàn dân, bầy thực dân Pháp sợ hãi hãi, bước đầu phản công lại. Chúng cấm học viên để tang và tổ chức triển khai lạc quyên. Bọn chúng cấm tổ chức những lễ tầm nã điệu, v v. để phản đối lại, học sinh đã đình công ''.

trong tác phẩmBáo cáo gửi quốc tế Cộng sản về phong trào cách mạng sinh hoạt An Nam,Nguyễn Ái Quốc đề cập lại phong trào cả nước để tang chũm Phan Châu Trinh.

“Năm 1926, có một sự ngộ ra trong toàn quốc tiếp sau sau chết choc của một nhà quốc gia chủ nghĩa là Phan Châu Trinh. Khắp trong nước đều tổ chức lễ tầm nã điệu. Chữ “chủ nghĩa quốc gia” từ đó được nói và viết một cách công khai. Hồ hết giáo viên Pháp tìm giải pháp ngăn cấm học viên tham gia những cuộc mít tinh đó. Nam nữ học sinh ở các trường, đặc biệt là ở sài thành là nơi tổ chức triển khai đám tang, đã tuyên cha bãi khóa. 20.000 bạn đi theo linh cữu, mang biểu ngữ viết gần như khẩu hiệu bao gồm tính chất giang sơn chủ nghĩa. Bạn An Nam không hề được tận mắt chứng kiến một việc to to như vậy bao giờ trong kế hoạch sử”.

5. Bác bỏ Hồ với cố gắng Phan Bội Châu

Bức thư Phan Bội Châu nhờ cất hộ Lý Thụy (Nguyễn Ái Quốc)

Người con cháu rất mến yêu của Bác,

Hôm trước anh Lâm (Đức Thụ) là anh hồ nước (Hồ Tùng Mậu) gửi lại thư của con cháu trong thư gồm nói tận tường về chuyện ông Hy Mã (Phan Châu Trinh). Mặc dù thư đưa trực tiếp trên chuyện thật nhưng ý niệm thật sâu sắc, mà lại lối lập luận lại dựa vào những ý tưởng lớn, nhân đó mới biết là học tập vấn, học thức của cháu hiện nay đã tăng trưởng qúa nhiều, qủa thật chưa hẳn như nhị mươi năm về trước.

Nhớ lại nhị mươi thời gian trước đây lúc tới nhà con cháu uống rượu gò án ngâm thơ, đồng đội cháu hầu như chửa thành niên, dịp đó Phan Bội Châu này đâu gồm ngờ rằng sau đây cháu sẽ đổi thay một tiểu hero như cố kỉnh này. Hiện giờ đem so kẻ già này với cháu thì chưng thấy khôn cùng xấu hổ. Dấn được liên tiếp hai lá thư của chúa, bác bỏ cảm thấy vừa bi tráng vừa mừng. Bi ai là bi tráng cho thân bác, mà lại mừng là mừng cho đất nước ta. Việc thừa kế nay đã có người, fan đi sau tốt hơn kẻ đi trước, trên chi phí đồ u tối sẽ lộ diện ánh sáng sủa ban mai. Ngày xế con đường cùng, chỉ hại không được thấy ngày đó, làm thế nào bác không cảm giác buồn cho mình được? Một đời tân khổ, gánh vác công chuyện một mình, được sức bự của cháu giúp vào thì thì ắt sẽ có không ít người hưởng ứng theo. Việc xây dựng lại giang sơn, ngoại trừ cháu có ai để nhờ ủy thác gánh vác trọng trách thay mình. Dành được niềm an ủi to đùng như thế, làm thế nào bác ko cảm thấy vui tươi được.

Bác vẫn định tra cứu một dịp giỏi về Quảng Đông một chuyến để luận bàn với cháu, phân vân cháu còn làm việc lại Quảng Đông thọ mau, hoặc giả về sau có định đi nơi khác không? trong lòng bác có khá nhiều chuyện mong muốn hỏi chủ kiến cháu, nhưng không gặp mặt thì rất có thể làm sao bàn cho hết ý được? làm thế nào được? nếu không coi già yếu ớt là đồ quăng quật thì cháu viết thư nhiều cho bác, bác thành thiệt yêu ước cháu đấy.

Cần nhắc lại là Bội Châu dịp rời nước đã gần tư mươi (ba mươi chín tuổi đến Nhật) lại ko tránh khỏi những trọng trách này nọ đặng chuyên chú học tập hành, do đó trí thức hiện giờ cũng vẫn như xưa. Cháu học vấn rộng rãi, và từng đi nhiều nơi, hơn bác bỏ cả chục trăm lần. Học thức và planer của con cháu tất vượt sức thống kê giám sát của Bác; đo đắn cháu có thể chia sẻ cùng bác một hai việc ? bác rất hết sức mong đợi, mong muốn cháu không ngaị. Vị nếu không có kế hoạch thì bất quá chỉ làm số đông khách tha hương than thở không đâu đến hồn cố kỉnh quốc, chả như là ông Hy Mã thì cũng tương tự ông Phan Bội Châu cơ mà thôi!

Thư vô tận ngôn, hy vọng cháu phát âm giùm cả những ý không viết thành lời. Chúc cháu bình an.

Ngày 21 mon 1 kế hoạch ta (14 tháng hai năm 1925 dương lịch) viết dưới đèn dầu.

Xem thêm:

Chỗ bác ở đâu nơi khu đất khách thì Quốc Đống (Hồ Tùng Mậu) đã biết phải không ghi ở đây. Thư này nhờ Quốc Đống đưa giúp.

Bác

Thứ cụ

6. Chưng Hồ với cụ Huỳnh Thúc Kháng

Vào cuối năm 1945 sau hai lần cảm nhận điện mời của chủ tịch Hồ Chí Minh, thế Huỳnh Thúc chống từ Huế sẽ ra thủ đô hà nội Hà Nội. Chạm chán nhau, hai bạn ứa nước mắt. Chưng Hồ nói: vấn đề mời thay ra nhậm chức bộ trưởng liên nghành Bộ Nội vụ là ý kiến chung của vớ cả bằng hữu các đảng phái, chứ chưa phải ý con kiến riêng của tôi vày cụ ở lại trong nước cụ hiểu rõ trình độ hiện đại của đồng bào cha kỳ, đồng thời đồng bào bố kỳ đều lòng tin cụ.

cố kỉnh Huỳnh nói: Tôi ra đó là cốt gặp mặt cụ, chớ lúc này là lúc phải tăng gia sản xuất nhưng mà tôi lần chần cầm cày, thay cuốc; lại cần phải kháng chiến mà tôi lại không với súng nổi. Cố gắng nên ý kiến đề xuất người trẻ con thạo câu hỏi để trao trọng trách thì hơn.

sau rất nhiều lần trao đổi cuối cùng cụ Huỳnh Thúc Kháng đã nhận được lời tham gia cơ quan chỉ đạo của chính phủ do quản trị Hồ Chí Minh đứng đầu.

bộ Nội vụ: một fan đạo đức danh vọng mà việt nam dân người nào cũng biết: nỗ lực Huỳnh Thúc Kháng.

tiếp nối cụ Huỳnh lại được cử làm Hội trưởng Hội lhq dân nước ta (Gọi tắt là Hội Liên Việt).

sắp tới giờ lên thiết bị bay, chưng tới chũm tay cố gắng Huỳnh nói:

Tôi vì trọng trách quốc dân giao phó phải đi xa ít lâu, trong nhà trăm sự trở ngại nhờ cậy ở vắt cùng với anh em giải quyết cho. Mong mỏi cụ “dĩ không thay đổi ứng vạn biến'' (lấy cái không thay đổi để đối phó với muôn sự nạm đổi).

cố kỉnh Huỳnh rất cảm động, chũm tay bác Hồ lâu, chưng đã uỷ nhiệm cầm cố Huỳnh có tác dụng Quyền chủ tịch nước trong thời gian Bác đi vắng.

Trước bí quyết mạng tháng Tám năm 1945, có những lúc cụ Huỳnh Thúc Kháng cảm thấy cô đơn, ngán nản. Từ sau thời điểm được gặp gỡ và nắm rõ Chủ tịch hồ Chí Minh, cụ Huỳnh Thúc Kháng vui miệng vì được gặp người chúng ta già tri kỷ là hồ nước Chí Minh. Cố đã nói với một tín đồ bạn” “Dân ta có Cụ hồ quả là hồng phúc''. Trong bài xích “Thất thập tự thọ”,cụ Huỳnh viết:

''Bảy tuần đầu bội bạc như bông

Gặp fan tri kỷ thôi kết thúc đã già”

thời hạn Chủ tịch hcm đi thăm nước Pháp, nuốm Huỳnh đang có bài xích thơ ca tụng Người:

“Tung hoành bể Sở cùng với non Ngô

Đàm lược ai hơn quản trị Hồ

Mưa gió dãi dầu bao tuế nguyệt

Nước non xây dựng nổi cơ đồ

Sen tê chẳng hổ ngươi hôi bùn lấm

Tùng nọ bao phen ngọn gió xô

Khắp cả ba kỳ phần nhiều tín nhiệm

Rộn ràng muôn miếng giờ đồng hồ hoan hô”

Sau đó, cầm cố Huỳnh được bác bỏ cử đi gớm lý khu vực miền trung và khu vực miền nam Trung cỗ với danh nghĩa đại diện Chính phủ Trung ương. Thời điểm cuối năm 1946, khi trở về thăm quê hương Tiên Phước, rứa Huỳnh trọng điểm tình cùng với bà con:

“Tôi đang vào loại sáng nhưng chũm Hồ lại sáng hơn tôi nhiều. Cầm Hồ có những người giúp việc thông minh lắm, giỏi lắm,tin tưởng lắm. Gắng Hồ hết sức vĩ đại, dưới bao gồm đội ngũ góp việc kỹ năng nhất định đang đưa dân tộc bản địa ta cho toàn thắng. Ở Hà Nội, Hồ chủ tịch tiết kiệm lắm. Từng bữa cơm, nỗ lực Hồ chỉ dùng có một quả trứng ''.

Đầu năm 1947 cùng với danh nghĩa Hội trưởng Hội liên hợp quốc dân Việt Nam, cụ Huỳnh viết bức thư dài bằng chữ Hán (thể phú) nhan đề: ''Kính cáo đồng bào phụ lão tao loạn thư”.

nói về Hồ quản trị và cách mạng tháng Tám năm 1945, bức thư gồm đoạn (theo phiên bản dịch của Nguyễn Văn Hạp…):

“Người thân yêu, kính mến nhất của đồng bào quốc dân ta là hcm tiên sinh. Là bậc yêu nước đại chí sĩ, là nhà định kỳ nghiệm phương pháp mạng đại chuyên gia, chân đi mọi năm châu, mắt trông xa vạn dặm…”

Đầu tháng tư năm 1947 trên Quảng Nam, trong một trong những buổi nói chuyện với các thân hào nhân sĩ, có fan lên giờ đồng hồ hỏi ráng Huỳnh:

“Tôi thuở ni nghe biết tên nhiều nhà cách mạng chuyển động trong nước cũng giống như ở nước ngoài. Nhưng chưa từng nghe tiếng ông hồ nước Chí Minh. Vậy sài gòn là ai?

cầm cố Huỳnh trả lời:

Ông tp hcm là bé cụ Phó bảng sắc ở Nghệ An, suýt soát lớp ông với tôi. Ông Hồ hoạt động chính trị ở nhiều nước Âu, Á, Phi và vận động bí mật, tất nhiên là cầm cố tên đổi họ luôn luôn luôn để tránh màng lưới mật thám quốc tế. Nhưng cái tên làm chấn động quả đât là Nguyễn Ái Quốc. Vững chắc ông biết, nhiều người dân biết''.

cố Huỳnh dìm xét: “Ông Hồ không phải như nhiều người dân khác mượn nhì tiếng bí quyết mạng để rồi làm giàu hoặc làm cho quan khổng lồ như các ông tưởng đâu. Ông hồ không đồng xu dính túi. Nói về bằng cung cấp thì ông hồ nước không là tiến sĩ, phó bảng gì cả. Nhưng nói tới tri thức với sự nghiệp biện pháp mạng thì chắc hẳn rằng lớp chúng ta cũng như lớp trước chúng ta không ai bởi kịp.

Sự gọi biết của ông Hồ vô cùng xa, siêu rộng, chẳng những câu hỏi trong nước mà cả việc quả đât nữa. Nước này tương lai đang đi về đâu? Nước kia rồi trên đây sẽ cố nào? Ông nói cực kỳ rành rọt, mạch lạc, nghe ko chán''.

chưng Hồ đối với cụ Huỳnh như đối với người thân. Nhiều chi tiết nhỏ tuổi trong mối quan hệ giữa bác và nạm đã tạo nên điều này. Bao gồm một chai tương nam Đàn vị bà Nguyễn Thị Thanh (chị gái của Bác) lấy ra làm quà, bác bỏ cũng mời vắt Huỳnh đến dùng cơm để cùng trải nghiệm hương vị quê nhà xứ Nghệ. Lại có lần nhân dân thái bình gửi biếu hai chai mắm tôm đặc sản, chưng cũng viết thư gởi biếu cầm một chai. Cả trong chuyện thường ngày giữa hai người cũng hóm hỉnh thân tình.

có một lần vào thời điểm năm 1946, chạm chán Bác, cố gắng Huỳnh ứng tác nhị câu thơ ''nhắc nhở'':

Năm mươi sáu tuổi vẫn chưa già

Cụ ông thay, thay bà không?

lúc ấy Bác chỉ cười, nhưng rồi trong thời gian sang Pháp lân cận những bức năng lượng điện văn nhờ cất hộ về hỏi tình hình và thăm vậy Huỳnh, Bác còn tồn tại riêng một bài thơ gởi cụ:

Nghĩ rằng ra thơ nhằm trả lời

Nhớ ơn cầm lắm cầm cố Huỳnh ơi

Non sông một mối bọn chúng nhau gánh

Độc lập xong rồi cưới vk thôi.

“Kính giữ hộ Hồ chủ tịch

Tôi bệnh nặng chắc không qua khỏi. Bốn mươi năm ôm ấp hòa bình và dân chủ, ni nước vẫn độc lập, cơ chế dân nhà đã thực hiện, cầm cố là tôi bị tiêu diệt hả.

Chỉ tiếc ko được gặp gỡ Cụ lần cuối cùng. Chúc nuốm sống lâu nhằm dìu dắt quốc dân trên tuyến đường vinh quang đãng hạnh phúc.

kính chào vĩnh quyết''.

hết sức thương tiếc với đau buồn, chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ viết:

Gửi cục bộ đồng bào sau ngày cụ bộ trưởng Huỳnh Thúc phòng tạ thế,

Hỡi đồng bào yêu thương quý,

Vị đồng chí lão chi phí bối Huỳnh Thúc Kháng, bộ trưởng Bộ Nội vụ cùng Hội trưởng Hội lhq dân vừa tạ thế.

trước sự đau xót đó, cơ quan chính phủ ta đã chỉ thị làm Quốc tang.

nhân dịp này, tôi có vài lời báo cáo cùng đồng bào.

chũm Huỳnh là 1 trong người học hành rất rộng, chí khí khôn cùng bền, đạo đức rất cao. Vị lòng yêu nước, mà trước đây cụ bị bọn thực dân làm tội, đầy ra Côn Đảo. Mười mấy năm trường, gian nan cực khổ. Mà lại lòng son dạ sắt, yêu nước thương giống nòi của chũm Huỳnh, chẳng gần như không thoái chí lại thêm kiên quyết.

nỗ lực Huỳnh là người mà phú quý không có tác dụng xiêu lòng, bần hàn không có tác dụng nản chí, oai nghiêm vũ không có tác dụng sờn gan.

Cả đờicụ Huỳnh không mong danh vị, không cầu lợi lộc, không thèm làm cho giàu, không thèm làm cho quan. Cả đời cầm cố Huỳnh chỉ phấn đấu mang lại dân được trường đoản cú do, nước được độc lập.

Đến ni nước nước ta dân nhà cộng hoà thành lập, chính phủ ta mời rứa ra. Tuy vẫn hơn 7l tuổi, nhưng cố kỉnh vẫn hăng hái nhận lời. Nắm nói: ''Trong thời gian phục hưng dân tộc, xây dựng non sông thì ngẫu nhiên già trẻ, trai, gái, ai cũng phải ra sức phụng sự Tổ quốc''.

nay chẳng may gắng Huỳnh sớm tạ thế, trước lúc được thấy loạn lạc thành công.

nạm Huỳnh mặc dù tạ thế nhưng cái chí do nước, vày nòi của thế vẫn luôn luôn luôn sống trẻ trung và tràn trề sức khỏe trong lòng 20 triệu vnd bào bọn chúng ta.

Hỡiđồng bào yêu thương quý,

chúng ta thương tiếc núm Huỳnh vô cùng. Nhưng bọn họ không cần thương tiếc bằng phương pháp than khóc rầu rĩ. Chúng ta thương nuối tiếc cụ bởi cách: càng câu kết chặt chẽ, càng nhiệt huyết kháng chiến; bằng cách: theo gương dũng cảm, noi chí quật cường của cụ; bởi cách: chấm dứt sự nghiệp cứu vãn nước, cứu vớt dân mà vắt đã ra sức đeo đuổi suốt đời. Bọn họ phải đồng thanh thề trước tiên linh của cố kỉnh Huỳnh rằng:

Đồng bào nước ta quyết theo gương kiên quyết của cụ.

bé Rồng con cháu Tiên quyết không làm cho nô lệ.

ý thức kháng chiến của núm Huỳnh sinh sống mãi.

vn thống tuyệt nhất và tự do muôn năm!

Ngày 29 tháng tư năm 1947

HỒ CHÍ MINH''

thế Huỳnh là 1 trong những nhà biện pháp mạng hết sức kiên quyết, trung thành. Nắm mất là một trong những điều thiệt thòi bự cho dân tộc, đến Tổ quốc ta. Tuy nhiên tôi tin có lẽ rằng sẽ gồm hàng vạn, hang ức đồng bào theo gương quả cảm vì nước vị dân của nuốm Huỳnh.

Nhân giỗ đầu của cố kỉnh Huỳnh, người dân có điện thăm hỏi đến gia đình.

“Điện gửi gia đình cố bộ trưởng Huỳnh Thúc Kháng

GỬI GIA ĐÌNH HUỲNH BỘ TRƯỞNG

nhân dịp giỗ đầu cố bộ trưởng, đại diện thay mặt Chính phủ, tôi cung kính nghiêng bản thân trước linh hồn cố và xin nhờ cất hộ tới gia đình cụ lời kính chào thân ái cùng quyết thắng.

Ngày 21 tháng bốn năm 1948

hồ Chí Minh”

7. Tôi là người cộng sản như vậy này này!

Từ người yêu nước trở thành tín đồ cộng sản, như fan đã nói rõ, là do trải qua thực tế đấu tranh và nghiên cứu lý luận, người đã đọc được rằng chỉ gồm chủ nghĩa làng hội, chủ nghĩa cùng sản new giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người dân lao hễ trên nhân loại khỏi ách nô lệ.

trong khoảng thời gian gần 50 năm mang thương hiệu người cùng sản, lúc thuận lợi, lúc trở ngại dù lúc chỉ là 1 người thợ ảnh bình hay hay đang trở thành vị quản trị nước đầy uy tín cùng danh vọng, sinh sống buổi giải pháp mạng chiến thắng giòn giã tốt khi bị quân thù dồn dập phản kích, cơ hội nào chưng Hồ của chúng ta cũng tỏ ra là một trong những người cộng sản kiên định, thuỷ chung, nghĩa khí, chiến thắng không kiêu, bại không nản, vô cùng nhã nhặn nhưng cũng rất mực từ hào về thương hiệu người cùng sản của mình.

Đã có thời, có fan quá nhấn mạnh phẩm hóa học siêu việt của fan cộng sản, nhận định rằng đó là những người có một tính cáchđặc biệt riêng.Không biết đó gồm phải là trong số những nguyên nhân đẻ ra loại gọi là “thói kiêu sa cộng sản” hay không?

gồm điều chắc chắn rằng bác bỏ Hồ của chúng ta không đồng tình cách nói thậm xưng đó, nhất là lúc Đảng cố kỉnh quyền, vào khoảng cách mạng vẫn thuận lợi. Fan nói: ''Đảng viên họ là những người dân rất tầm thường, vì bọn họ đều là con của giai cấp công nhân của quần chúng. # lao động...Thế thôi. Bởi vì chúng ta khôn cùng tầm thường vì thế Đảng ta khôn xiết vĩ đại''.

Người đã có lần nói nhiều lần: bạn cộng sản cũng là bé người, nên gồm ưu, gồm khuyết, tất cả tốt, tất cả xấu.

''Đảng ta không hẳn trên trời sa xuống. Nó ở trong xóm hội nhưng ra''. ''Cũng giống như các người hàng ngày lội bùn nhưng trên bản thân họ gồm hơi bùn, vết bùn... Cần phải tắm cọ lâu bắt đầu sạch''. Vì vậy, người dạy: không phải cứ khắc lên trán nhì chữ ''cộng sản'' là được nhân dân tín nhiệm đâu; đề xuất khiêm tốn, không hiếu danh, không kiêu ngạo, nên nhớ tôi vừa là fan lãnh đạo, vừa là người nô lệ của nhân dân.

chưng Hồ của bọn chúng ta, trong cuộc đời hoạt động cách mạng đi Âu về Á, vẫn từng đương đầu với bao gian khổ, trở ngại (hai lần ngồi tù: 1931-1933 với 1942-1943), đã từng có lần lãnh án xử quyết vắng phương diện (năm 1929); nhưng vì tin vào lý tưởng, tin vào nhân dân, tin ở thiết yếu mình nên lúc nào fan cũng ung dung, trường đoản cú tại, luôn luôn thể hiện tại nhân biện pháp cao đẹp nhất của người cộng sản.

Năm 1931, khi người bị phái mạnh trong công ty ngục Vichtoria của đế quốc Anh tại Hồng Kông hoặc lúc bị bệnh phải đưa vào nhà thương, nhiều “ông bà” fan Anh bao gồm quyền nạm và cả một số trong những nhân viên người trung hoa đã rủ nhau cho xem, ý chừng người ta muốn thấy khía cạnh mũi “lạ lùng” của một người cộng sản! Cuối cùng, chúng ta đã bắt gặp một nhân bí quyết lớn mà người ta rất bái phục và sẵn lòng giúp sức từ đó.

Năm 1944, tại Liễu Châu, tuy fan được thoát ra khỏi ngục Quốc dân đảng, nhưng vẫn bị quản thúc bởi họ biết tín đồ là lãnh tụ cùng sản, hông ước ao thả mang đến về nước. Bác Hồ nói trực tiếp với Trương vạc Khuê: Tôi là bạn cộng sản, mà lại điều cơ mà tôi quan tâm hiện giờ là chủ quyền và tự do của nước Việt Nam. Chính lòng yêu thương nước, đức độ và tài trí của chưng Hồ đã tạo cho Trương cảm phục, trả 1ại tự do và tạo nên mọi điều kiện thuận lợi cho những người trở về Việt Nam.

Năm 1946, sinh hoạt Pari, trong một buổi họp báo, một bên báo Pháp hy vọng làm giảm thiện cảm của những người Pháp ko ưa cộng sản đối với Bác, bằng cách đưa ra một câu hỏi:

- Thưa công ty tịch, Ngài có phải là cộng sản không?

bác Hồ của họ liền đi mang lại lẵng hoa bày bên trên bàn, vừa đúc kết từng bông khuyến mãi ngay mỗi người, vừa vui tươi nói:

- Tôi là fan cộng sản như thế này này !

Đó cũng là vấn đề giúp ta hoàn toàn có thể hiểu được vì sao mấy chục năm qua, quả đât có bao sự đổi thay, chưng Hồ vẫn luôn luôn được cả trái đất tôn kính và ngưỡng vọng, coi như một biểu tượng cao cả của nhân đạo, chính nghĩa của hoà bình, một kiểu fan cộng sản hài hoà giữa yêu nước với quốc tế, nhân vật dân tộc cùng danh nhân văn hoá, phương Đông với phương Tây.

có thể dẫn ra trên đây một ý kiến, trong tương đối nhiều ý kiến của phòng báo Mỹ Saphơlen, viết từ năm 1969:

“Trong rừng Việt Bắc, vắt Hồ như 1 ông tiên. Nếu có ai bảo đó là một người cộng sản thì tôi nói theo một cách khác Cụ là một trong những người cùng sản không giống với quan liêu niệm bọn họ vẫn thường nghĩ; với theo tôi, rất có thể dùng một trường đoản cú mới: Một fan cộng sản phương Đông, một fan cộng sản việt Nam''./.

8. Một lượt nhớ mãi

Đầu năm 1967 bác bỏ về Thái Bình. Ô sơn đưa bác đến bến Triều Dương thì buộc phải sang phà. Mấy đồng chủ yếu uỷ mang lại đón, một cán bộ định reviews với Bác. Bác bỏ nói:

- Thôi, thôi đi về mang đến sớm.

Canô mắc cạn loay hoay mãi vẫn chưa cập được bến.

Trời chiều, cần yếu để chưng chờ lâu cần đành cần đưa thuyền nan ra đón chưng vào bờ. Bác trèo lên đê, hỏi cô Định hay vụ thức giấc uỷ:

- tất cả còn lối như thế nào đi lý thú không dừng lại ở đó không?

Cô Định trung thực thưa:

- bác bỏ phải đi xe, chứ về chúng cháu còn xa lắm.

Anh cán cỗ đi theo bác bỏ cười:

- bác phê bình khéo đấy! Rồi nói khẽ “tưởng bở”.

… Về buôn bản Tân Hoà, cán bộ địa phương mời bác ngồi ghế ở giữa ưu tiên. Bàn kê thì chật, bác lựa mãi mới đứng lên được.

Bác bắt đầu như một vế đối:

- Ghế ưu tiên nên fan không nhúc nhích...

cả nhà em chỉ biết cười trừ.

… Đến bữa cơm, chưng giở cơm cầm ra ăn. Cô Định cứ nề hà mãi, mời bác bỏ dùng cơm nóng, bác bảo:

- bác bỏ dùng cơm này vẫn quen rồi…

vào bữa cơm có bát dưa. Cô Định cứ gắp mãi dưa, chưng hỏi:

- Dưa có ngon không?

Cô Định nói một mạch:

- Ngon lắm ạ. Tỉnh chúng cháu năm nay trồng dưa thừa ăn còn đem bán ra cho các tỉnh giấc bạn.

chưng tủm tỉm cười:

- Dưa này chưa hẳn dưa thái bình đâu. Dưa bác bỏ đem từ thành phố hà nội về đấy...

Sau này, cô Định nói: Chỉ một xấu ấy mà lại tôi nhớ mãi. Học tập được bao nhiêu điều.

9. “Vừa đẹp nhất vừa đỡ lóa mắt đồng bào …”

Năm 1956, chưng Hồ đón một vị Tổng thống tại khu vườn Phủ công ty tịch.

một trong những công nhân xí nghiệp đèn tp hà nội được bác bỏ “mời vào mắc đèn khí trên những cành cây góp Bác”.

anh em làm vấn đề suốt ngày, ròng dây dẫn điện lắp đèn những loại color trên ngọn, trên cành trong những lùm cây.

khoảng 19 tiếng 30 thuộc ngày, bác ra vườn thăm anh em. Bác bỏ nói:

- những chú để đèn sáng lên cho bác xem đi.

sau khoản thời gian đóng cầu dao, những bóng đèn điện bất chợt vụt hiện tại lên, xinh xinh như vào một hội hoa đăng. Đồng chí tổ trưởng công nhân điện mời bác đi xem với kiểm tra.

Bác để ý từng ngọn đèn, từng đoạn dây dẫn đã an ninh chưa, gật đầu tỏ ý hài lòng.

Đến một đèn pha phát sáng đặt dưới một cội cây, Bác tạm dừng nói:

- Ngọn đèn này phải đặt khuất trong lùm cây, vừa đẹp vừa đỡ lóa mắt đồng bào trải qua đường.

chưng nhanh nhẹn đặt chân đến ngọn đèn. Đồng chí tổ trưởng Dương Văn Hậu lo chưng vấp ngã vì song guốc mộc dưới chân chưng đi trên phố rải sỏi, chạy vội vàng đến:

- chưng để chúng cháu làm.

Nhưng chưng đã cúi xuống, khôn xiết “nghề nghiệp”, nhì bàn tay bưng đem thân ngọn đèn pha dấu vào trong 1 lùm cây đinh hương.

Ngọn đèn pha bắt đầu được đặt, đẹp mắt hẳn lên, tín đồ ngoài chú ý vào không bị chói mắt, nhưng mà chỉ thấy hồ hết tia sáng xuyên qua các kẽ lá hắt lên một màu xanh da trời dịu.

Lần sau, anh em nhà đồ vật điện hà thành lại được cho Phủ chủ tịch mắc đèn dây để bác tiếp khách.

Rút tay nghề lần trước, lần này anh em làm khác hoàn toàn lối treo đèn cũ, như nhằm thưa với bác “phải luôn luôn thay đổi mới, không chấm dứt phát huy sáng kiến” – như lời bác dạy.

bạn bè đặt một dây đèn màu sắc từ dưới cội cây dừa nước lên ngọn rồi lan ra các cành, từng cành một đèn màu khác nhau. Ở những thân cây tất cả quả đèn color trắng, cành lá đèn màu sắc xanh, gần quả, một chùm đèn bé dại màu đỏ. Chếch phía hai bên đặt nhị đèn pha dấu trong lùm cây hắt nghiêng lên.

Như lần trước, vừa chập tối, Bác đã đi đến trước khách, thăm anh em công nhân điện với kiểm tra. Bác bỏ khen:

- Lần này các chú mắc đẹp đấy. Chắc khách quý đến chơi nhà của họ cũng đã khen…

bác bỏ lấy thuốc lá chia cho bằng hữu công nhân điện mọi cá nhân một điếu (sau này được biết là dung dịch lá thơm Cu-ba bởi Thủ tướng Phi Đen Cát-xtrô bộ quà tặng kèm theo Bác. Bác bỏ chia gần hết vỏ hộp thuốc. Một người công nhân trẻ, thấy bác vui, vỏ hộp thuốc đang cạn, ý muốn có kỷ niệm về Bác, mạnh dạn thưa với bác xin mẫu hộp. Chưng cười cùng nói:

- những chú đã gồm phần rồi. Loại hộp này bác để dành riêng cho các cô để đựng kim chỉ chứ!

10. Bác khuyến mãi khăn quàng

Vào đầu trong thời hạn 60 của nỗ lực kỷ XX, đồng minh Xuphanuvông và đồng minh Caysỏn Phomvihản sang hà nội thăm Bác.

Hai đồng minh và Bác chạm chán nhau, tình yêu Lào – Việt cực kỳ thắm thiết. Đồng chí Xuphanuvông ôm chặt Bác, hai bàn tay Hoàng thân vỗ nhẹ vào sống lưng Bác một hồi lâu.

gió mùa đông bắc bắt đầu về lùa hơi lạnh vào chống khách. Thấy bác bỏ húng hắng ho, bè bạn Caysỏn hỏi nhỏ:

- Thưa Bác, chừng như bác bỏ không được khỏe ạ?

bác bỏ lại hỏi nhị đồng chí:

- Ở Lào không rét như ở ViệtNam. Các đồng minh có rét mướt lắm không? Sao hai bạn hữu lại ko choàng khăn cổ?

- Thưa, hôm quý phái Hà Nội, trời còn ấm…

Bác đ