Ởthế kỷ 21, bao gồm một hà thành đang cố da đổi thịt từng ngày. Náo nhiệt, sống động và vạc triển. Và cũng có một tp hà nội vẫn siêng năng bảo tồn các tinh hoa văn hóa truyền thống của dân tộc. Đấy là quần thể di tích “Đền Ngọc Sơn- cầu Thê Húc- tháp Bút- đài Nghiên”, một biểu tượng văn hóa của thủ đô xưa.

Bạn đang xem: Cầu thê húc đền ngọc sơn

*

Lối đi qua cầu Thê Húc đưa vào đền Ngọc sơn - Ảnh: Sưu tầm

Đã mấy trăm năm, người thành phố hà nội vẫn tự nhắn nhủ nhau và nhắn nhủ với du khách bốn phương về tập kết trên mảnh đất nền kinh kỳ:

"Rủ nhau coi cảnh tìm hồXem ước Thê Húc, xem miếu Ngọc SơnĐài Nghiên, tháp bút chưa mònHỏi ai xây dựng nên việt nam này"

(Ca dao cổ)

Cầu Thê Húc, miếu Ngọc Sơn vẫn còn đấy đây. êm ả và mặn mòi giữa không bến bờ sóng nước xanh như mực của hồ nước Gươm. Đài Nghiên, tháp cây viết đứng sừng sững, uy nghiêm, tựa ngàn ngọn cây viết lông tua tủa viết lên chầu trời xanh.

Gần một nghìn năm trước, phần đa quần thể di tích này còn trên một cồn cát hoang sơ của khúc sông Nhị Hà (sông Hồng). Quý phái đời Trần, trên cồn cát ấy bao gồm ngôi đền thờ các anh hùng liệt sĩ đang hi sinh trong trận chiến chống giặc Nguyên- Mông. Nhưng lại trải qua biến cố binh lửa, đền bị đổ nát. Mãi mang đến thời chúa Trịnh Giang, đang dựng cung Khánh Thụy trên đảo Ngọc làm vị trí vui chơi, tiêu khiển. Năm 1786, cung Khánh Thụy bị Lê Chiêu Thống đốt. Gần như kẻ sĩ khu đất Bắc lại tìm đến nền đất bị tàn phá, kiến thiết xây dựng lên những thành tháp văn hóa.

Sử sách chép lại: một tứ nhân là Tín Trai vẫn dựng ngôi đền nhỏ tuổi trên nền cung Khánh Thụy, thường thờ quan tiền đế thánh nhân (tức quan lại Công đời Hán), sau thêm ban thờ nai lưng Hưng Đạo (vị tổng lãnh đạo trong cuộc chiến chống giặc Nguyên- Mông). Năm 1842, đền bao gồm thêm ban bái Văn Xương đế quân, vị thần nhà trì văn học, sau còn tồn tại ban bái tượng Lã Tể (Lã Đồng Tâm), vị tiên có tài tìm thuốc chữa trị bệnh. Năm 1843, thường mới thiết yếu thức mang tên gọi là Ngọc Sơn.

*

Cầu Thê Húc xinh sắn ánh điện về tối - Ảnh: Sưu tầm

Về kiến trúc, thường Ngọc Sơn là một dãy công ty hình chữ Tam tất cả tòa chi phí bái, tòa chính điện với hậu cung. Tòa chi phí bái thờ quan tiền Công, tòa chính điện thờ Văn Xương đế quân với tòa hậu cung thờ trần Hưng Đạo. Ngoài ra trong đền rồng còn thờ Phật A Di Đà. Điều này đã miêu tả rõ ý niệm tam giáo đồng nguyên của người việt xưa.

*

Cổng vào thường Ngọc đánh - Ảnh: Sưu tầm

Đúng 22 năm sau, phương đình Nguyễn Văn rất đã đứng ra vận động gây ra và tu bửa đền Ngọc tô thành một biểu tượng văn hóa của kẻ sĩ Bắc Hà cùng với một công trình liên hoàn bao gồm “đền Ngọc Sơn- mong Thê Húc- tháp Bút- đài Nghiên”.

Xem thêm: Trong Bài Thơ “ Một Khúc Ca Xuân Tố Hữu Có Viết, Bài Thơ: Một Khúc Ca (Tố Hữu)

Nguyễn Văn Siêu, nhà học thức lỗi lạc của đất Thăng Long xưa, đang “múa bút” viết phải những hoành phi câu đối xuất xắc mỹ cho mọi lâu đài văn hóa đương thời. Này đó là tháp cây bút với ba chữ “Tả Thiên Thanh” (Viết thăng thiên xanh) tỏ rõ khí phách của kẻ sĩ Bắc Hà. Rằng kiếp sĩ phu đâu riêng gì chỉ gác cây bút nghiên đi sinh sống ẩn, mà họ đang xông pha ngòi cây viết để chăm sóc dân, trị nước, hòa nhập cùng với vũ trụ, cùng với những đổi thay tiến bộ của trả cầu.

*

Cầu Thê Húc bắc ngang qua hồ gươm dẫn ra đền Ngọc tô - Ảnh: Sưu tầm

Này đó là đài Nghiên với song câu đối viết lên cầu nguyện đầy ắp về chốn văn chương trí tuệ của đời người:

"Nước hồ đầy trơn nghiên quá đảoNúi đá cao thế cây viết chống trời".

Ngày nay, trọng điểm niệm của Nguyễn Văn rất về cây mong Thê Húc “hội tụ ánh sáng đẹp của phương diện trời” vẫn còn nguyên giá bán trị. Sử tích khắc ghi cầu được xây dựng năm 1865, gồm 15 nhịp, 32 chân cột tròn xếp thành 16 đôi. Trên mong lát ván gỗ cùng sơn red color sẫm, chữ màu sắc vàng. Mong Thê Húc dẫn mang đến cổng đền rồng Ngọc Sơn, còn gọi là Đắc Nguyệt lâu (lầu được trăng) ở ẩn núp dưới bóng mát đa cổ thụ.

*

Mỗi ngày có không ít lượt khách tới đây tham quan tiền - Ảnh: Sưu tầm

Đắc Nguyệt lâu là một gác chuông hai tầng, kiến trúc tựa như Khuê Văn những ở Văn Miếu- Quốc Tử Giám. Lầu gồm đắp hình long mã cùng rùa thần đội vật thư và gươm báu nhì bên, kèm song câu đối tượng người dùng trưng mang đến tấm lòng thanh bạch của sĩ phu Bắc Hà: “Cầu mộc như cái cầu vồng gửi lên hồ nước đảo. Lầu cao soi trăng sáng nằm giữa lòng hồ”.

Phía Nam đền Ngọc đánh là trấn bố Đình (đình chắn sóng). Xét ý niệm sâu sa, tên thường gọi ấy có nghĩa là chắn đều làn sóng văn hóa ô nhiễm xô bồ. Bia đền rồng Ngọc sơn viết: “Đền thờ mới đã hoàn thành, vùng phía đằng trước là đình Trấn Ba ngụ ý là trụ cột đứng vững giữa làn sóng văn hóa”. Trấn ba Đình hình vuông, được xây dựng theo lối kiến trúc hai tầng, gồm 8 cột phòng đỡ, tứ cột ngoài bởi đá, bốn cột trong bằng gỗ. Cột trong đình còn có đôi câu đối ý niệm vừa ca ngợi vừa răn dạy bạn đời:

"Kiếm hữu dư linh quang đãng nhược thủy Văn tòng đại khối lâu như sơn".

Nghĩa là:

"Gươm tất cả khí thiêng sáng màu nước Văn theo trời đất thọ như non".

Ngày lại ngày, nhịp sống phố phường tp. Hà nội lại cù tít mù cùng bánh xe cộ thời gian. Bận bịu và mệt nhọc mỏi. Nhưng lại dòng tín đồ đổ về quần thể di tích “đền Ngọc Sơn- mong Thê Húc- tháp Bút- đài Nghiên” vẫn chẳng tất cả gì chũm đổi. Đông đúc, nhộn nhịp như tụ hội.

Có fan đến trên đây chỉ để vui chơi giải trí giải sầu, tất cả người hòa mình vào không gian trầm mặc hương thơm khói để tĩnh tâm, thư thái… với tôi cho đây chỉ để vừa lòng một điều là gọi được tấc lòng thanh bạch, đầy khí phách của "kẻ sĩ Bắc Hà" xưa.