Trong trong thời gian gần đây, ở nhiều nơi trên khắp khu đất nước, “thư pháp chữ Việt” “thư pháp Quốc ngữ” (chữ Latinh) đã bắt đầu khởi dung nhan và biến đổi phong trào trở nên tân tiến khá mạnh bạo mẽ. Hầu như nơi nào ta cũng bắt gặp thư pháp chữ Việt. Từ việc in bên trên sách báo, viết bên trên lịch, mang lại vẽ trên áo, thêu trên vải, cũng tương tự những cuộc triển lãm lớn, nhỏ dại ở khắp những nơi được công chúng quan tâm.

Bạn đang xem: Lịch sử thư pháp việt nam

*

Tác giả: Th.S Nguyễn Hiếu Tín.

Bên cạnh đó, cũng có nhiều các câu lạc bộ, những lớp đào tạo và huấn luyện thư pháp được hình thành. Song, xung quanh “thư pháp chữ Việt” vẫn còn đấy nhiều chủ ý khác nhau, có người không đồng tình, tất cả người đồng ý ở phương diện này, không ưng ý ở khía cạnh khác. Các phương tiện thông tin đại chúng cũng đã có sự nhiệt tình và thâm nhập vào “mổ xẻ” cỗ môn nghệ thuật và thẩm mỹ này. Có không ít ý kiến góp sức xây dựng, gồm ý kiến lưu ý dẫn dắt, cũng đều có ý con kiến chê bai. Vị vậy, có thể thấy rằng sự xuất hiện của “thư pháp chữ Việt” đang trở thành một hiện tượng lạ văn hóa, và hơn thế nữa là cả vấn đề văn hóa truyền thống trong đời sống xã hội, rất cần thiết để tra cứu tòi với suy ngẫm.

1. Thư pháp là gì

Thư pháp theo các Từ điển giờ đồng hồ Việt (Đoàn Văn Tập) cùng Từ điển Hán – Việt (Đào Duy Anh) đông đảo giải thích: là giải pháp viết chữ. Còn từ bỏ điển Anh – Việt (Nguyễn Văn Khôn) và Pháp – Việt (Đoàn Văn Tập) thì thư pháp tức là nghệ thuật viết chữ đẹp, tài viết chữ đẹp, kiểu viết chữ đẹp, viết nắùn nót. Theo chữ Hán: Thư ( ) là viết chữ; Pháp ( ) là giải pháp thức, phương pháp. Hiểu ngắn gọn gàng thư pháp là cách viết chữ. Tựa như vậy, trong ngữ điệu phương Tây ( chẳng hạn tiếng Anh )_ thư pháp ( Calligraphy ) bao gồm hai từ Calli + graphy. Trường đoản cú Calli vì chưng gốc Hy Lạp là Kalli, gây ra từ Kallos tức là vẻ rất đẹp ; còn tự Graphy bởi vì gốc HyLap là Graphein nghĩa là viết chữ. Vậy thư pháp là phương pháp viết chữ_ hay nói không giống đi là nghệ thuật thể hiện tại chữ viết. Xét như thế, thư pháp ví dụ là không phải là thẩm mỹ và nghệ thuật của riêng dân tộc bản địa nào. Mọi dân tộc có chữ viết đều hoàn toàn có thể tạo ra thư pháp đến mình. Thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp vừa làm cho giá trị thẩm mỹ, vừa tất cả ý nghịa trong thực tế trong cuộc sống thường ngày của mọi bạn trên toàn cầu của bọn chúng ta.

Trong cái chảy văn hóa truyền thống cuội nguồn của những nước phương Đông – thư pháp được coi như như là 1 mạch ngầm, lặng lẽ âm thầm tồn tại với thời hạn nhưng thư pháp lại có vị trí đáng kể và hàm chứa đựng nhiều giá trị nhân bản, đạo đức nghề nghiệp xã hội trong thế giới nghệ thuật. Nó thực sự vẫn vượt khỏi chức năng thông tri của mình và đi thẳng vào thế giới tâm linh bé người. Cũng chính vì thế cùng với hội họa, âm nhạc, thi ca….thư pháp được nhìn nhận là thẩm mỹ và nghệ thuật đặc thù “cao cấp” là biểu tượng thẩm mỹ của các nền văn hóa dân tộc sinh sống Phương Đông như Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam….

*

2. Thư pháp Việt Nam

a. Thư pháp chữ hán Việt Nam

Ở việt nam thư pháp có từ bao giờ? vướng mắc này đến thời điểm này vẫn chưa được giới siêng môn xác minh một cách cụ thể. Tuy vậy với một số di sản thư pháp tiếng hán do người việt ta thủ bút, từ rất nhiều đời truyền lại được bảo quản đến nay, rất có thể xem đây là một bằng chứng về mối cung cấp sống nhộn nhịp của thư pháp chữ hán trên khu đất Việt.

Có thể bảo rằng “khởi thuỷ của thư pháp nước ta là văn trường đoản cú Hán mà người dân có công truyền bá trước tiên của nước ta là vương vãi Sĩ Nhiếp (thời đơn vị Hán trong thời điểm đầu công nguyên). Điều nhất là ngay từ khi chữ hán được tiếp nhận, phụ vương ông ta sẽ sớm nhấn thức được quánh trưng, thực chất của hệ văn tự này và sớm coi trọng nghệ thuật thư pháp” (1). Truyền thống lịch sử yêu quí kính trọng chữ là truyền thống cuội nguồn ngàn đời vừa sâu xa, vừa bền chắc. Câu nói dân gian “Văn tốt chữ tốt” đang trở thành thành ngữ dành riêng để mệnh danh những tài năng văn học cùng thư pháp vốn hiếm hoi lắm sinh hoạt mỗi thời.

Theo ông Phan Văn Các, nguyên viện trưởng viện Hán Nôm : “Di sản Hán môn của họ chỉ hoàn toàn có thể tồn trên sau khi thành công được sự xâm thực huỹ hoại hà khắc của khí hậu nóng ẩm nhiệt đới và sự chổ chính giữa phá muôn phần xung khắc nghiệt của các cuộc binh cách máu lửa kéo dãn dài suốt hàng trăm ngàn năm. Cho nên vì vậy hệ quả hiển nhiên là ngày nay, khi muốn dựng lại lịch sử hào hùng thư pháp nước nhà, bọn họ trước hết phải tìm về những trang chữ viết bên trên đá”. Nếu như đúng như vậy, thì chiến thắng thư pháp đầu tiên của vn hiện tra cứu thấy được là dòng chữ Đại Tuỳ Cửu Chân quận bảo đảm đạo tràng chi bi văn đắp theo lối chữ “triện” trên trán bia ngơi nghỉ làng ngôi trường Xuân (Thanh Hoá), hiện nay đang trưng bày nghỉ ngơi việân kho lưu trữ bảo tàng lịch sử. Và bao gồm vô số số đông lệnh chỉ, sắc phong, các đại tự, hoành phi, câu đối, áng văn, cổ vật,… đã lưu trữ nhiều cửa nhà thư pháp quý giá_ hội chứng tích của 1 thời văn hoá cải tiến và phát triển cao. Dù trải qua bao biến cố thời gian, phần lớn bức thư pháp bên trên đá, vẫn biểu hiện rõ tâm tính, chí khí của fan muôn năm cũ.

Xuôi theo dòng thời hạn thư pháp tiếng hán tại vn cũng êm đềm âm thầm lặng lẽ như chính sự lặng lẽ của trường đoản cú thân bộ môn thư pháp. Tuy vậy ở Việt Nam không có những bậc thư pháp kỹ tài đặc sắc như Trương Húc, vương vãi Hy Chi,.. (Trung Hoa), xuất xắc Bạch Aån, Thiết Chu,.. ( Nhật Bản), nhưng chúng ta cũng gồm có như danh sĩ tao nhân khoác khánh nổi tiếng thư pháp nào nhát phương Bắc, như : đại từ bỏ của chuá Trịnh Sâm, hay nhà thơ Cao Bá quát (1808 – 1855), Phan Bội Châu (1967 – 1940),…. Họ trình bày được phần nhiều đường nét cây viết tài hoa, sống động tất cả hồn. Đó cũngù thiết yếu là phiên bản thể đích thực, là tinh hoa, mức độ sống trẻ trung và tràn đầy năng lượng của thư pháp.

Quá trình cách tân và phát triển của môn thư pháp chữ thời xưa tại Việt Nam, có lịch sử dân tộc hình thành tương tự bộ môn thư pháp trên Trung Hoa: đông đảo xuất phát từ niềm tin văn nghệ trong sạch lấy cảm giác làm căn bản, lấy chủ đề sinh sản cảm hứng”. Tuy vậy về biểu hiện mỹ cảm gồm có điểm tương đối khác hoàn toàn so với thẩm mỹ thư pháp sống Trung Hoa. Nhìn bao quát nghệ thuật viết tiếng hán ở fan Việt luôn ở vào chừng mực. Nét cây bút tuy bay bướm tài hoa nhưng luôn luôn mô phạm, sâu lắng cơ mà không trầm tích, quyến rũ và mềm mại nhưng không yếu đuối, phóng nhưng lại không cuồng… Cõ lẽ vị vậy mà lại trong lịch sử dân tộc thư pháp việt nam ta không có những bức cuồng thư như sinh sống Trung Hoa, giỏi mặc tích như nghỉ ngơi Nhật bạn dạng – đấy là sản phẩm của văn hóa truyền thống gốc nntt trọng tĩnh, loại cảm thức thẩm mỹ và làm đẹp của người việt nam luôn hướng đến sự hài hòa, biểu cảm. Trong khi so sánh văn hoá trung quốc và văn hoá vn GS Phan Ngọc vẫn viết: “ Văn hoá vn là một văn hoá khiêm tốn, mộc mạc, không có cái gì rất đoan. Nhưng lại không phải vì vậy mà văn hoá nước ta thiếu cá tính…. Trong học, trong thư pháp, họa, thơ văn, bạn Việt, không tìm kiếm cái kinh người, cái phi thường mà tìm chiếc bình dị, tìm chiếc gần gũi”(2). Với điều này là 1 trong những sợi dây xuyên thấu trên con đường cải cách và phát triển đầy sáng chế của nghệ thuật và thẩm mỹ thư pháp Việt Nam.

b. Thư pháp Quốc ngữ – hiện đại:

Đến lúc chữ quốc ngư ra đời với những mẫu từ bỏ Latinh được mở rộng khắp từ nam giới chí Bắc những tưởng truyền thống thư pháp dân tộc bản địa phải dừng lại. Cơ mà không, thư pháp tiếng Việt cứ le lói, âm ỉ như một ngọn lửa nhỏ, bổng bùng lên trẻ trung và tràn đầy năng lượng từ đầu thiên niên kỷ này.

Từ cầm kỷ 17, cùng với mục đích du nhập Thiên chúa giáo vào Việt Nam, các giáo sĩ fan Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha được sự trợ giúp của các giáo sĩ ngừơi Việt đã Latinh hóa chữ viết để truyền giáo, đồng thời tách bóc người Việt thoát ra khỏi khuôn viên của chữ vuông và văn hóa khổng giáo.

Xem thêm: Set 12 Phù Hiệu Học Sinh Ủi, Phù Hiệu Học Sinh Giá Rẻ Tại Hồ Chí Minh

Chính từ cách thức chữ viết đặc trưng này, vấn đề tiếp xúc văn hóa truyền thống Đông Tây, nửa thời điểm đầu thế kỷ 20 ra mắt sôi động. Đặc biệt sau khi giành độc lập, Hồ quản trị lần đầu tiên đã xác nhận coi chữ quốc Ngữ là ngôn từ chính thống của nước vn Dân chủ Cộng Hòa, khắc ghi thời kỳ phạt triển trẻ khỏe của chữ Quốc Ngữ. Giờ đồng hồ Việt nhờ đó đã chuyển đổi và cải cách và phát triển vượt bậc, quá xa các nước trong khu vực. Nhất là sự biển thay đổi về cú pháp vốn là nghành nghề không thể vay mượn để phát triển thành tiếng Việt văn minh như ngày nay.

Trong bối cảnh nước ngoài hóa hiện nay nay, giờ Việt được reviews như giữa những nhân tố quan tiền trọng, nhập vai trò lành mạnh và tích cực vào quá trình hội nhập của nước ta và cố kỉnh giới.

Như vậy, chữ Việt đã thực sự đi vào cuộc sống đời thường của chúng ta chỉ được vài cụ kỷ. Quả thật, đấy là một thời hạn quá ngắn gũi so với chữ viết của người trung hoa và các dân tộc phương Đông khác. Nhìn từ góc độ bề dày lịch sử của chữ viết các dân tộc rồi bàn đến bộ môn nghệ thuật thư pháp của dân tộc, bắt đầu thấy đời sống văn hóa của dân tộc Việt khôn xiết phong phú, sự cải tiến và phát triển với vận tốc rất nhanh. Chính vấn đề đó khiến họ càng phấn khởi, từ bỏ hào rộng về sự xuất hiện kịp thời của phong trào thư pháp chữ Việt nhìn trong suốt thập niên qua.

Ngay từ thời vua Khải Định đã bao gồm quan văn, thầy đề, linh mục rồi thông ngôn, ký kết lục… sử dụng ngòi bút tre, cây bút sắt viết chữ quốc Ngữ hết sức đẹp. Tuy vậy đó không hẳn là thư pháp mà chỉ cần thư bút. Đến đầu trong thời gian 1930, khi phong trào thơ bắt đầu nổ rộ trên văn đàn, nhiều nhà thơ đã cần sử dụng chữ quốc ngữ để phóng cây bút đề thơ, ghi thơ vóc những nét chữ, vẻ bên ngoài chữ cực kỳ đẹp, siêu riêng nhằm mục đích thể hiện những hồn của bài thơ mình yêu thích. Ngay cả những bậc túc nho, học tập sĩ hay những người biết viết chữ Hán khi ấy cũng chuyển sang viết chữ quốc ngữ. Trong số đó, có người tiêu dùng cả bút lông (vốn dùng làm viết Hán tự) nhằm viết đều đường nét “phượng múa dragon bay” và thư pháp chữ Việt Latinh manh nha từ đó.

Nghệ thuật chữ viết Việt Nam, từ bỏ sau chữ Quốc Ngữ được phổ cập, theo hai hướng:

Hướng thiết bị nhất, bắt đầu từ sự hoài niệm về một thời ngự trị của chữ Hán, chữ Nôm. Gần như nghệ nhân đang biểu đạt bề ngoài chữ Việt (với các mẫu tự Latinh) theo những khối hình tròn hoặc vuông của chữ Hán. Có thể nói là những mẫu tự trong một chữ được phối cảnh vào một ô vuông hoặc ô tròn cũng chạy dọc từ trên xuống, trông xa như 1 câu đối, liễn viết bằng chữ. Trong xu hướng này, cũng phải kể đến kiểu chữ viết “ngược” của một số trong những nghệ nhân, thoáng nhìn trông như chữ Hán, đầy đủ tác phẩm này chỉ phát âm được dễ dàng khi nhìn phía sau trang giấy. ( hình dạng chữ này đã công bố trong sách Quốc ngữ kỳ quan liêu của tác giả Kiều Văn Tiến xuất phiên bản năm 1974).

Hướng trang bị hai, trình bày chữ Quốc Ngữ theo hình thức chữ viết vốn có xuất phát từ Phương Tây sử dụng cho hệ thống mẫu trường đoản cú Latinh. Vào xu hướng này có sự trí tuệ sáng tạo mang tính đột phá đó là phối hợp cái thần của ngọn cây viết lông với đường nét chữ quốc ngữ để tạo thành nghệ thuật thư pháp tân tiến và đại bọn chúng mà bọn họ thấy ngày nay. Đến nay theo những tài liệu thì thư pháp quốc ngữ ghi nhấn người trước tiên khởi động ngọn bút lông bằng nét chữ Latinh là bên thơ Đông hồ nước Lâm Tấn Phác với Vũ Hoàng Chương. Bức thư pháp đầu tiên bằng giờ đồng hồ Việt hiện nay còn giữ lại tại tịnh thất hòa thượng trí nhà ở miếu Gia Lâm, dùng Gòn. Chắc rằng trên thay giới, nước ta là tổ quốc đầu tiên trong hệ thống các nước cần sử dụng mẫu tự Latinh đang biết kết phù hợp với ngọn bút lông “thần kỳ” gửi nó vào thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp để nâng cấp tầm đặc biệt và có tác dụng thăng hoa vẻ rất đẹp của khía cạnh chữ này.

*

3. Một số đặc điểm trong thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp chữ Việt :

a. Tính biểu cảm của thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp chữ Việt

Tính biểu cảm là một đặc điểm tiêu biểu của các loại hình nghệ thuật của văn hóa nước ta nói riêng là và văn hóa truyền thống nông nghiệp nói chung. Với thẩm mỹ thư pháp chữ Việt thì tính biểu cảm biểu lộ khá rõ nét, cảm thức thẩm mỹ và làm đẹp của bạn viết tương tự như thị hiếu của bạn thưởng lãm thường hướng đến sự đơn giản và dễ dàng hài độc lập dị, mang hóa học thơ, hóa học lãng mạn. Nó luôn luôn phản nghịch trọn vẹn lại sự trao chuốt chiết lọc, hay sự ầm ĩ của màu sắc. Hơn nữa, phần đa nội dung đựơc viết thường là ca dao, tục ngữ, hầu như lời dạy của danh nhân, những bài thơ giàu hóa học trữ tình… tất cả được tạo nên bức thư họa khi dìu dịu thanh thoát, khi ảo điệu khói sương… khiến cho người thưởng lãm như lạc vào trái đất nghệ thuật trầm ảo, lắng động. Thư pháp chữ Việt cũng không tồn tại những bức cuồng thư, mạch hảo như thư pháp trung quốc – căn nguyên từ bản tính người việt rất trọng tình cảm, hiếu hòa. Ví như vào suốt lịch sử dân tộc nghệ thuật hội hoạ của mình, đa số người Việt không còn sáng tạo mọi tác phẩm hội hoạ, chạm trổ về đề tài cuộc chiến tranh với cảnh đầu rơi huyết chảy rùng rợn như những nước bao gồm nền văn hoá khác nhưng mà tranh tượng thường mô tả tình cảm nồng thắm của con fan thì khôn cùng nhiều, tuy vậy người Việt đề nghị chịu nhiều cảnh cuộc chiến tranh liên miên, ác liệt. Dựa vào sự phong phú và đa dạng của tình cảm thẩm mỹ và làm đẹp mà các sáng tác trong thẩm mỹ và nghệ thuật chữ viết giữ được phiên bản sắc dân tộác lạ mắt và hòa thông thường vào những giá trị của nhân loại.

b. Tính linh hoạt trong nghệ thuật và thẩm mỹ thư pháp chữ Việt

Ta dễ dãi nhận thấy tính linh hoạt trong thẩm mỹ này của dân tộc Việt. Trong những nguyên tắc trong khi viết, là siêu mức tôn trọng tính phóng khoáng tự nhiên, trọn vẹn không câu nệ khuôn sáo, bộc lộ cách viếtõ linh hoạt. Chính cái nét biến hóa năng động đó khiến cho tác phẩm thư pháp luôn luôn có dòng “hồn” của chữ. Ví như thể hình vẽ một cô đang không đồng ý có ý nghĩa hơn là hình một cô nhằm đầu ngay ngắn. Vì thế trong chiến thắng thư pháp chữ Việt thường những chữ không phần đa nhau có lúc nhấn khỏe khoắn chữ trọng tâm trong câu thơ, hoặc rất có thể chữ nên nhắn khỏe mạnh được viết vô cùng lớn bao che cả câu chữ câu yêu cầu viết. Đặc biệt ở thư pháp chữ Việt tính linh hoạt không hề nhỏ độ đến mức các nghệ nhân vẫn thể hiện các con chữ Latinh sinh sản thành một bức tranh, bức chân dung tuyệt tác. Ví dụ như hay độc nhất vô nhị cho các loại chữ này là họa sỹ Lê Vũ – ông vẫn “vẽ” chân dung các danh nhân bằng văn bản Latinh – đó là sự sáng sủa tạo rất đáng trân trọng. Đối với chữ thời xưa vốn là chữ tượng hình nên bản thân mỗi văn từ bỏ với mọi chấm, phẩy, sổ, ngang, khung, mác… đúng theo thành đang trở thành bức tranh sinh động, xuất xắc hình tượng rõ ràng nào đó là vấn đề đương nhiên.. Nhưng đối với chữ Latinh không tồn tại sự mô rộp như chữ hán việt mà những nghệ nhân bọn họ vẫn rất có thể làm thư pháp hóa thành những hình tượng tuyệt đối hoàn hảo quả thật là vấn đề kỳ diệu của thư pháp việt nam hiện đại. Mặc khác, tính linh động còn mô tả ở chất liệu làm đề nghị bức tranh cũng như màu sắc thể hiện chữ viết.

c. Tính tổng vừa lòng trong nghệ thuật thư pháp chữ Việt

Trong nền văn hóa truyền thống Việt Nam, thì tính dung hợp, giao hòa diễn đạt ở những lĩnh vực, như “ trên nghành nghề vật chất, ta thấy sự kết hợp tuyệt vời giữa truyền thống lịch sử dân tộc bí mật đáo êm ả và hóa học Phương Tây táo khuyết bạo trong tà áo nhiều năm tân thời, tuyệt là sự phối hợp khá hài hòa và hợp lý giữa con kiến trúc cổ truyền với loài kiến trúc hiện đại phương Tây trong vô số nhiều tòa nhà được thiết kế vào thời Pháp,… Trong lĩnh vực văn hóa tinh thần, loại hình cải lương xuất hiện ở Nam bộ vào đầu nuốm kỷ là sự việc kết hợp hợp lý giữa phong thái biểu trưng truyền thống của nghệ thuật và thẩm mỹ thanh sắc việt nam với phong thái tả thực của truyền thống lâu đời nghệ thuật thanh sắc đẹp Phương Tây,…” (3) Sự thành lập của thẩm mỹ và nghệ thuật thư pháp chữ Việt một đợt tiếp nhữa minh hội chứng cho tính dung hợp mạnh bạo của văn hóa truyền thống Việt – chính là sự kết hợp các thần của chữ hán vào đường nét chữ quốc ngữ. Cùng với ngọn cây viết lông “kỳ diệu” (sản phẩm của văn hóa phương Đông) được vận dụng một giải pháp thuần phục, tế nhị vào chủng loại tự Latinh (sản phẩm của văn hóa phương Tây) . Nghệ thuật và thẩm mỹ thư pháp chữ Việt đó là sự giao hòa văn hóa truyền thống Đông – Tây.

Nếu văn hoá được xem là một toàn diện và tổng thể các khối hệ thống tín hiệu do con người sáng chế nên, thì ngôn ngữ, chữ viết là 1 trong hệ dấu hiệu tiêu biểu, hoàn chỉnh nhất và quan trọng nhất để sinh ra xã hội loài người. Chữ viết nối liền với lịch sử dân tộc cùng nó đánh dấu những khoảng đường cải tiến và phát triển và sáng tạo của dân tộc cùng cùng với nền văn hoá của họ. Chính thẩm mỹ chữ viết sinh hoạt mỗi khoảng đường lịch sử dân tộc đã tôn vinh nét chữ dễ thương và đáng yêu của dân tộc. Lịch sử chữ viết vn đã trải qua một hành trình hết sức dài, rất phức hợp với nhiều trở nên đổi: từ các chữ tượng hình (chữ viết cổ (?) ) phương pháp đây hàng trăm ngàn năm, rồi việc thực hiện chữ Hán hơn nghìn năm, đến việc sáng tạo ra chữ hán việt và cuối cùng là chữ quốc ngữ. Đó là tác dụng lao động sáng tạo văn hoá của dân tộc ta. Sự ra đời và ưu nuốm của chữ Quốc ngữ đã có được phổ biến gấp rút và nghệ thuật chữ viết ở vn lại tất cả sự thay đổi lớn lao. Cấu trúc về mặt hình thức của chữ Quốc ngữ dựa trên khối hệ thống mẫu trường đoản cú latinh tuy biệt lập hoàn toàn với tiếng hán và chữ hán nhưng thực ra nó là việc tiếp nối của nghệ thuật và thẩm mỹ chữ viết truyền thống. Trong trình bày mỹ học tập của văn hóa truyền thống nghệ thuật truyền thống, các giá trị thẩm mỹ và làm đẹp thường bàn về con người, về đạo làm cho người. Đạo đức được xem như như cái đẹp của con người. Thật vậy, ở nghệ thuật và thẩm mỹ thư pháp của dân tộc bản địa đã đề đạt rỏ nét ý niệm này. Cách nhìn văn dĩ sở hữu đạo luôn luôn là gai dây xuyên thấu trong vượt trìng trí tuệ sáng tạo nghệ thuật thư pháp. Ngôn từ sáng tác hay xoay quanh bốn tưởng đạo đức. Sự nhấn mạnh vấn đề yếu tố đạo đức trong đánh giá thẩm mỹ là nét văn hoá nghệ thuật truyền thống lịch sử của dân tộc bản địa ta.

Sự xuất hiện của thư pháp chữ Việt tân tiến là cách chuyển nâng tầm mới mang ý nghĩa sáng tạo ra trong nghệ thuật dân tộc. Chú ý lại hoàn toàn có thể nói, trong không khí văn hoá, ít có bộ môn thẩm mỹ nào mới ra đời lại được hồ hết người suy xét như thư pháp chữ Việt. Sở dĩ đặc biệt như vậy do nó đã thừa kế và nối mạch được truyền thống xuất sắc đẹp tôn trọng chữ, kính chữ của dân tộc. Trong tiến trình lịch sử hào hùng của một dân tộc, nghệ thuật luôn có sự vận động. Với chính thẩm mỹ thư pháp chữ Việt với bốn cách là 1 trong phương thức bộc lộ và lưu lại truyền của truyền thống lâu đời đã minh chứng điều đó. Thư pháp chữ Việt đang phản ánh đậm nét những đặc thù tiêu biểu của người việt như tính linh hoạt, trữ tình, nhiều cảm xúc… Trong quá trình tồn tại, thư pháp chữ Việt đan xen, dung phù hợp với các hình thái nghệ thuật và thẩm mỹ khác, lắng động, thấm vào vào cuộc sống. Mong muốn thời gian đang sàn lọc với bồi đắp đến thư pháp vn ngày càng định hình, liên tiếp phát triển để góp thêm phần làm nhiều mẫu mã thêm nền nghệ thuật độc đáo của văn hoá phương Đông.

————————————–

Chú thích:

1. Vàng anh Sướng, Thư pháp vn – hầu như nổi niềm thao thức, tạp chí thế giới mới, (số 522)2. Phan Ngọc, 1998: phiên bản sắc văn hoá Việt Nam, Nxb văn hóa truyền thống Thông Tin, trang 127-1283. Nai lưng Ngọc Thêm, , 2001, tìm về bạn dạng sắc văn hoá Việt Nam, , Nxb tp Hồ Chí Minh, trang 559-

————————————–

Tài liệu tham khảo:

1. Lâm sơn Ngọc(2001),Truyền thống nghệ thuật vn và sự cách tân và phát triển của nó,Nxb văn hóa truyền thống Thông Tin với Viện Văn Hóa2. Phạm Đức Dương,(2002), Từ văn hóa truyền thống đến văn hóa truyền thống học ,Nxb văn hóa truyền thống Thông Tin.3. Phạm Đức Dương, (2000),Hình trình chữ viết,Tạp chí mặt hàng không HERITAGE 1/2000.4. Lâm Ngữ Đường, (2001), trung hoa Đất Nước Con người – Nxb văn hóa truyền thống Thông Tin5. è cổ Ngọc Thêm ( 2001), search về bạn dạng sắc văn hóa truyền thống Việt Nam, Nxb Tp. Hồ Chí Minh.6. Bùi Đình Thi (2001), văn hóa chữ, Tạp chí trái đất mới 2001, số 458.7. Phanxipăng ( 2001 ), thư giãn và giải trí pháp , Tạp chí trái đất Mới số 428 và 4298. Kiều Văn Tiến (1999) Kỳ quan lại Chữ Việt, Nxb văn hóa truyền thống Dân Tộc9. Nguyễn Bá trả (2002), Căn phiên bản Nghệ thuật thư pháp , Nxb Thuận Hóa.10. Hồng Sơn,(2000), Thư pháp Việt – Hồn xưa trong đường nét chữ hôm nay, Báo tuổi con trẻ 2000.11. Nguyễn quang quẻ Hà(2002),Thư pháp Việt – Điều tuyệt diệu nơi trung tâm hồn, tạp chí sản phẩm không HERITAGE 9/2002.12. Hoàng anh Sướng, (2003),Thư pháp vn những nỗi niềm thao thức. Tạp chí thế giới mới – Xuân 200313. Lê dũng mãnh (2003), Thư pháp với nhân giải pháp ,( Sách hồn chữ Việt qua thư pháp_NXB Thuận Hoá, 2003)14. Nguyễn Hiếu Tín (2002),Thư pháp nét xinh văn hoá phương Đông, tạp chí Tem số 56 – 2002.